Ak?ll? ba? bantlar? gerçekten insanlar? sakinle?tiriyor mu?

Emma Baumert, ileri teknoloji ürünü ba? band?n? kafas?na ilk takt???nda aptall?k etti?ini dü?ündü?ünü itiraf ediyor. Baumert, "Fakat ayn? zamanda çok afili bir ?ey yap?yormu? gibiydim çünkü teknoloji saplant?m var" diyor.

Illinois eyaletinden 24 ya??ndaki Baumert, ABD'de bir k?? olimpiyat? sporu olan Bobsled ve Skeleton tak?m?n? geli?tirme ekibinin bir üyesi.

Çok yönlü bir sporcu olan Baumert ayr?ca halter ya da a??rl?k kald?rma koçu ve bu y?l egzersiz fizyolojisi dal?nda yüksek lisans?n? tamamlad?.

Ba??na takt??? bant bir EEG, yani bir elektroensefalogram cihaz?. Sporcular aras?nda giderek popülerle?en bu cihaz, takan ki?inin beyin dalgalar?n? ölçüyor.

Stresli bir ki?inin beyni artan elektrik aktivitesi nedeniyle daha fazla dalga ya da i?aret verdi?i için, meditasyonla birlikte bu bantlar?n, kullanan ki?iyi kendisini sakinle?tirme konusunda e?itebilece?i dü?ünülüyor. Bu da sporcu söz konusu oldu?unda performans?n? art?rabilecek.

Fakat, normal olarak doktorlar taraf?ndan epilepsi ya da inme gibi sa?l?k sorunlar?n? çek etmek için kulland?klar? bu tür cihazlar gerçekten de stresi azaltma i?levi görebilir mi?

Baumert bundan iki y?l önce FocusCalm (OdaklanSakinle?) adl? ba?a tak?lan cihaz? denedikten sonra bu sorunun cevab?n? aramaya karar vermi?.

Önce bant? üreten firmayla, Massachusetts merkezli BrainCo ?irketiyle temasa geçiyor. Bir yandan üniversitede ara?t?rma yürüttü?ü di?er yandan da halter ve k?? sporlar? yapt??? için onu, yar?m zamanl? ama ücretli olarak, 2020 y?l?nda ve yine 2021 ba??nda birkaç ayl???na ara?t?rmac? olarak i?e al?yorlar.

Baumert art?k cihaz?n i?e yarad???na ikna olmu?. "Çok güçlü bir performans gerçekle?tirirken ayn? zamanda daha sakin olmak için kendimi nas?l daha iyi kontrol edebilece?imi ve neler ö?renmem gerekti?ini canland?rmam, ö?renmem gerekiyor" diyor.

Bant?n üreticisi BrainCo ne diyor?

BrainCo ?irketinin yönetim kurulu ba?kan? Max Newlon ise ba?a tak?lan bantta, insan beynindeki sinyallerden "1250 veri noktas?" okuyabilecek bir yapay zeka yaz?l?m? algoritmas? kullan?ld???n? söylüyor. Bir cep telefonu uygulamas?na ba?l? olan bu yaz?l?m daha sonra bu verileri 0'dan 100'e kadar puanl?yor. 100 en sakin olunan durumu gösteriyor.

Ço?u insanda bu ço?u zaman 50 civar?nda ç?k?yor.

Bu teknoloji üzerinde 2015 y?l?nda çal??maya ba?layan Max Newlon "Bu pasif bir ölçüm. Beyninizde bir ?ey olmuyor" diyor ve ekliyor:

"?nsanlar kendileri hakk?nda da daha fazla ?ey ö?renmek ve kendilerini en çok sakinle?tiren ?eyleri bulup onlara odaklanmak için farkl? ?eyler yaparak bant? deniyorlar. Aileyle vakit geçirmek gibi..."

T?pk? fiziksel egzersizin vücudu daha güçlü yapmas? gibi, Newlon'a göre insanlar beyinlerini sakinle?tirmeyi de bu bant?n sa?lad??? bilgiler ?????nda ö?renebilirler ve bir kere bunu ö?rendiklerinde de art?k bu bilgi kal?c? olur.

Bu tür ba?a tak?lan bir ba?ka EEG bant?, Kanada firmas? Interaxon taraf?ndan da üretiliyor. ?irket 2014 y?l?nda Muse ad?n? verdi?i ürünü piyasaya ç?kard?.

Bu bant da sakinle?meye, meditasyona katk?da bulunmak, dolay?s?yla da uyku kalitesini de art?rmak amac?yla tasarlanm??.

Beyin dalgalar?n? ölçmenin yan? s?ra, nabz?, nefes h?z?n? ve ki?inin duru?unu da de?erlendiriyor ve ya?mur ormanlar? atmosferi gibi sakinle?tirici ses efektlerinin de bulundu?u bir cep telefonu uygulamas?yla çal???yor.

InteraXon'un CEO'su Derek Luke mü?terilerin ya "hayatlar?ndaki stres ya da anksiyete gibi bir sorunu çözmeye çal??t?klar?n?" ya da bir konuda, örne?in belli bir spor dal?nda "aktif bir ?ekilde geli?meyi" hedeflediklerini söylüyor.

Cihazlarla ilgili uzmanlar ne diyor?

Bütün bunlar kula?a çok güzel geliyor. Ama ?ngiltere'den klinik psikolog Dr Naomi Murphy, ticari EEG cihazlar?na ku?kuyla bak?yor.

Ba?a tak?lan bu bantlar?n insanlar? belli bir standart beyin aktivitesine ula?maya te?vik etti?ini söyleyen Dr Murphy, "Bu da cihazlar? kullanan baz? insanlar?n istenenin alt?nda ya da üzerinde bir beyin aktivitesine eri?mesine yol açabilir, çünkü belki de 'ortalama' kabul edilen beyin aktivitesi onlar?n beyinlerine uymuyordur" diyor ve ekliyor:

"Baz? ki?iler ölçümleri faydal? ve te?vik edici buluyor olabilir ama kimileri de performanslar? konusunda kayg?l? olduklar? ya da yetersiz olduklar?n? dü?ündükleri için "nöro-teknolojiye" yöneliyor ve kullan?lan teknoloji bu sorunlar?n? daha kötüle?tirebilir."

Öte yandan Oxford Üniversitesi'nden önde gelen yapay zeka uzman? Profesör Sandra Wachter de, temelde insanlar? daha az stresli k?lmak için bu tür EEG cihazlar?n?n gereklili?ini sorguluyor.

"Fark?ndal?k e?itimi ve meditasyon, yapay zekan?n geleneksel yöntemlere katabilece?i fazla bir ?ey olmayabilece?ini dü?ündü?üm alanlardan biri" diyen Wachter, Budist ve Hindu yöntemlerinin bu konuda zaten çok etkili oldu?una dikkat çekiyor.

Profesör Wachter de bir ki?inin beyin faaliyetinin belirlenmi? bir ortalamayla k?yaslanmas?n?n anlaml? olmad???n? dü?ünüyor ve "Burada önemli olan sadece kendinize kulak vermek" diyor. "Ayr?ca 'ideal sükunet' ya da "sorunlu stres düzeyi puan?' gibi ?eyler yok çünkü her birey farkl?" diye de ekliyor.

Buna kar??l?k yine ?ngiltere'den nörolog Dr Steve Allder ise EEG cihazlar?n?n, özellikle de atletler için faydal? olabilece?ine inan?yor:

"Herhangi bir zihin egzersizi performansta avantaj sa?layacakt?r. Ve prati?inize bedeninizden geri bildirim sa?layan bir cihat kullanmak da muhtemelen bireyin zihinsel kontrolünün derinli?ini art?racakt?r. O yüzden bu tür geri bildirim cihazlar? yararl?d?r."

ABD'de sporcu ve ara?t?rmac? Emma Baumert ise ba?a tak?lan bantlar?n faydal? olmas?na kar??n, atletlerin bunlar? bir tür sihirli de?nek yerine koymamas? gerekti?ini vurguluyor.

"Cihaz?n yard?m?yla ö?renebildi?inizi ö?renin ve prati?e geçirin, hepsi bu."

ANASAYFAYA DÖNMEK ?Ç?N TIKLAYINIZ A?? olanlara para ödülü verecekler PARTNEROrtal?k sava? alan?na döndü! Koronavirüs sonras? cinsel iktidars?zl???n nedeni belli oldu