BAKAN ÖZER TBMM PLAN VE BÜTÇE KOM?SYONUNDA 2023 YILI E??T?M BÜTÇES?NE ?L??K?N SUNUM YAPTI

Millî E?itim Bakan? Mahmut Özer; Millî E?itim Bakanl???, Yüksekö?retim Kurulu, Yüksekö?retim Kalite Kurulu, Ölçme Seçme ve Yerle?tirme Merkezi Ba?kanl??? ve Üniversitelerin 2023 Y?l? Merkezî Yönetim Bütçe Kanunu Teklifleri ile 2021 Y?l? Merkezî Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifler'ini sunmak, 2021 Y?l? Say??tay Raporlar? üzerinde de?erlendirme yapmak ve Bakanl?k faaliyetleri ile hedefleri hakk?nda bilgi vermek üzere TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda sunum yapt?. 
 
Türkiye'nin Cumhurba?kan? Recep Tayyip Erdo?an'?n öncülü?ünde 2000'li y?llardan itibaren e?itim sisteminin birçok bile?eninde e? zamanl? olarak gerçekle?tirilen tarihî bir dönü?üm sürecine girdi?ini kaydeden Bakan Özer, " Bir taraftan tüm kademelerde okulla?ma oranlar?n?n art?r?lmas? yoluyla e?itim kitleselle?tirilirken di?er taraftan derslik ve ö?retmen ba??na dü?en ö?renci say?s? önemli ölçüde azalt?larak OECD ortalamas?na yakla?t?r?lm??t?r. Dolay?s?yla bu dönü?üm, bir yandan e?itim sisteminde evrenselle?meyi sa?larken di?er yandan niteli?in de artmas?na imkân vermi?tir. Bu yolla Türkiye, yapt??? iyile?tirmelerde nicelik ve niteli?i birlikte ele alm?? ve e?itim sisteminin performans?n? art?rm??t?r." dedi. 
 
Bugün gelinen noktada, e?itimin tüm kademelerinde kitleselle?me ve evrenselle?menin sa?land???n? belirten Özer, ?öyle devam etti: 
 
"2000'li y?llarda 5 ya??nda %11 olan okulla?ma oran?, 2022 y?l?nda %97'ye; ilkokulda okulla?ma oran? %99,63'e; ortaokulda okulla?ma oran? ise %99,44'e yükselmi?tir. Okulla?ma oranlar?ndaki art???n en çarp?c? oldu?u e?itim kademesi ise ortaö?retimdir. 2012 y?l?nda hayata geçirilen 4+4+4 sisteminin de önemli katk?lar? neticesinde ortaö?retimde %44 olan okulla?ma oran?, %95'e yükselmi?tir. Dolay?s?yla son yirmi y?l, ülkemizin f?rsat penceresi olan çocuklar?m?z?n ve gençlerimizin e?itime kat?l?m?n?n sürekli artt??? bir döneme kar??l?k gelmektedir. 
 
2022-2023 e?itim ve ö?retim y?l?nda resmî ve özel 15 bin 918 okul öncesi, 25 bin ilkokul, 18 bin 186 ortaokul ve 12 bin 714 lise ile toplam 71 bin 818 okulumuzda 1 milyon 200 bin ö?retmen ve 19 milyon 100 bin ö?rencimiz ile e?itim ve ö?retime devam ediyoruz. Görülece?i üzere e?itim sistemimizdeki toplam ö?renci ve ö?retmen say?m?z, günümüzde birçok ülkenin toplum nüfusunun üzerindedir. Bu ölçekte bir e?itim sisteminde büyük bir dönü?ümü gerçekle?tirebilmek, devasa yat?r?mlar?n yan?nda büyük bir kararl?l??? da gerektirmektedir."
 
2023 y?l? merkezî bütçesinin yüzde 14,6's? e?itime ayr?ld?
Bütçe büyüklü?üne ili?kin rakamlar? payla?an Bakan Özer, ?unlar? kaydetti: 
 
"Toplumun tüm kesimlerini içine alan örgün ve yayg?n e?itim hizmetlerini yürütebilmek için Bakanl???m?z, Yüksekö?retim Kurulu, Yüksekö?retim Kalite Kurulu, Üniversiteler ve di?er Bakanl?klara ayr?lan kaynaklarla e?itim bütçemiz, 651 milyar 377 milyon 155 bin TL olarak belirlenmi?tir. Bu rakam, 2023 y?l? merkezî yönetim bütçesinin yüzde 14,6's?n? olu?turmaktad?r.
 
E?itime ayr?lan bu bütçe ile 2023 y?l?nda e?itimde f?rsat e?itli?inin güçlendirilmesi, mesleki e?itimin güçlendirilmesi ve ö?retmenlerimizin mesleki geli?imlerinin çok boyutlu desteklenmesine yönelik çal??malar ön planda olacakt?r. Her ö?rencimize benzer imkânlar? sunabildi?imiz, tüm ö?retmenlerimize farkl? geli?im f?rsatlar? sa?lad???m?z ve i? gücü piyasas?n?n ihtiyaç duydu?u insan kayna??n? yeti?tiren bir mesleki e?itim sistemi ile ülkemizi e?itimde çok daha ileri noktalara ta??may? amaçl?yoruz. Tüm bu ad?mlar sayesinde Türk E?itim Sistemini dünya ile daha fazla rekabet edebilir hâle getirece?iz."
 
Bir y?lda 2.050 yeni anaokulu, 15 bin 500 yeni ana s?n?f? aç?ld?
E?itimde f?rsat e?itli?ini güçlendirmek amac?yla gerçekle?tirilen çal??malar? da komisyon üyeleriyle payla?an Özer, ?u bilgileri verdi: 
 
"Okul öncesi e?itimde okulla?ma oranlar?n? OECD ortalamalar?na ula?t?rmay? hedefliyoruz. Bu kapsamda bir y?l gibi k?sa bir süre içinde 2 bin 50 yeni anaokulu, 15 bin 500 yeni ana s?n?f? açt?k. Köy okullar?nda ana s?n?f? aç?lmas? için gerekli olan asgari ö?renci say?s?n? 10'dan 5'e dü?ürdük ve köy okullar?nda da okul öncesi e?itime eri?imi kolayla?t?rd?k. Yapt???m?z bu düzenleme, özellikle dü?ük nüfuslu alanlarda okulla?ma oranlar?n?n art?r?lmas?n? sa?lad?. K?sa süre içinde bu bölgelerde ya?ayan 20 binden fazla ö?rencimiz, okul öncesi e?itime eri?im sa?lad?.   
 
Böylece, 3 ya?ta okulla?ma oran?n? % 9'dan %14'e, 4 ya?ta %16'dan %35'e yükselttik.  5 ya?ta ise okulla?ma oran?n? k?sa sürede %65'ten %97'ye ula?t?rd?k. 2022 y?l? sonuna kadar 5 ya?taki okulla?ma oran?n? %100'e ula?t?rm?? olaca??z. Böylece zorunlu e?itim öncesinde tüm ö?rencilerimizin en az bir y?l okul öncesi e?itim alma hedefini gerçekle?tirmi? olaca??z. Okul öncesi e?itimde 3-5 ya? aral???ndaki okulla?ma oran?n?, 2023 y?l?nda OECD ortalamas?na ula?t?rmay? hedefliyoruz.
 
Ortaö?retimde okulla?ma oran? bir y?l önce % 90'lar seviyesindeydi. Son bir y?lda özellikle ortaö?retimde devams?zl?k ve terk oranlar?n?n azalt?lmas?na odakland?k. Bu kapsamda çok say?da projeyi aktif bir ?ekilde uygulad?k. Bu projelerde ö?rencilerimizin e?itime devamlar?n? yak?ndan izlemeye ba?lad?k. Özellikle mesleki e?itim merkezlerinin yayg?nla?t?r?lmas?, ö?rencilerin sürekli devams?zl?k ve terk oranlar?n?n azalt?lmas?nda önemli katk?lar sa?lad?. Tüm bu çal??malar k?sa sürede meyvelerini verdi ve bir y?l gibi bir zaman diliminde ortaö?retimde okulla?ma oran?, % 90'dan %95,06'ya yükseldi.
 
Son yirmi y?lda okulla?ma oranlar?nda meydana gelen iyile?tirmelerden en çok k?z çocuklar?m?z yararland?. Tüm e?itim kademelerinde k?z çocuklar?n?n e?itime kat?l?m? yak?ndan takip edildi, en büyük geli?im ise ortaö?retim düzeyinde ya?and?. 2000'li y?llarda ortaö?retimde k?zlar?n okulla?ma oran? %39,2 iken bugün bu oran, %95'e yükseldi. Üstelik 2000'li y?llar?n ba??nda okulla?ma oranlar?n?n görece dü?ük oldu?u birçok ilde k?z çocuklar?n?n okulla?ma oran?, erkek ö?rencileri geride b?rakt?. Dolay?s?yla ülkemizde e?itimin tüm kademelerinde son 20 y?lda k?z çocuklar?n?n okulla?ma sorununu çözmede çok önemli mesafe al?nd?."
 
Ortaö?retimde okulla?ma oranlar?n? yüzde 100'e ula?t?rmak için kapsaml? proje
Gelecek y?l ortaö?retimde okulla?ma oranlar?n? yüzde 100'e ç?karmak için yak?nda kapsaml? bir proje ba?latacaklar?n? aç?klayan Özer,  ça? nüfusuna ula?arak ko?ullar?na uygun seçeneklerden faydalanmalar?n? sa?layacaklar?n? ifade etti ve "Bu kapsamda 2023 y?l?nda tüm e?itim kademelerinde okul terki riski ta??yan ö?rencilerimizin tespitine yönelik erken uyar? ve kay?t d??? ö?renci ça? nüfusu için de takip sistemi kuraca??z." dedi.
 
2023 y?l? sonunda 20 binden fazla okula destek sa?lanm?? olacak
Derslik ba??na dü?en ö?renci say?s?n? azaltmak için e?itim altyap?s?n?n sürekli güçlendirildi?ini belirten Özer, 2003 y?l?ndan bugüne kadar toplam 356 bin 438 adet yeni derslik yap?ld???n? söyledi. 
 
Derslik ba??na dü?en ö?renci say?s?n?n temel e?itimde 23'e, ortaö?retimde ise 22'ye dü?tü?ünü anlatan Özer, e?itim ortamlar?n? iyile?tirmek ve okullar aras?ndaki imkân farkl?l?klar?n? azaltarak f?rsat e?itli?ini güçlendirmek için "Mesleki E?itimde 1.000 Okul"  ve "Temel E?itimde 10.000 Okul" projelerini tamamlad?klar?n? belirtti. Proje kapsam?ndaki okullar?n tamam?n?n her türlü bak?m, onar?m, donat?m, teknolojik altyap? ve materyal ihtiyaç ve taleplerinin kar??land???n? kaydeden Özer; bu okullardaki ö?retmen, yönetici, ö?renci ve velilerin de gerek duyulan e?itimlerle desteklendi?ini belirtti. Bakan Özer, 2023 y?l?nda 'Ortaö?retimde 10.000 Okul projesini ba?latacaklar?n? duyurdu. Özer, "Bu projeleri bir bütün olarak dü?ündü?ümüzde 2023 y?l? sonunda 20 binden fazla okulumuza çoklu destek sa?lam?? olaca??z." dedi.
 
?u ana kadar 2.000 köy okulu aç?ld?, 2023 y?l?nda köy ya?am merkezleri kapsam?nda aç?lmayan okul kalmayacak
"Kütüphanesiz Okul Kalmayacak" projesi ile 16 bin 361 okula yeni kütüphane kuruldu?unu, okul kütüphanelerindeki kitap say?s?n?n da 85 milyona ç?kar?ld???n? dile getiren Özer, Köy Ya?am Merkezleri projesiyle ise kullan?lmayan 2.000 köy okulu binas?n? ihtiyaca göre anaokulu, ilkokul, kurs merkezi, kütüphane ve atölye olarak hizmet veren alanlara dönü?türdüklerinin alt?n? çizdi. Özer, "2023 y?l?nda tüm köy okullar?n? bu proje kapsam?nda açarak projeyi tamamlayaca??z." dedi.
 
E?itim y?l? öncesinde tüm okullara 5,5 milyar lira gönderildi
Okullar?n kendi ihtiyaçlar?n? kendilerinin kar??layabilmesini sa?lamak için 2022-2023 e?itim ö?retim y?l? öncesinde "okul bütçesi" projesini uygulamaya koyduklar?n? da hat?rlatan Özer, "?htiyac? çok olana daha fazla kaynak ay?rarak tüm okullara toplam 5,5 milyar lira bütçe gönderdik. Böylece okullar?m?z?n temizlik, k?rtasiye, küçük onar?m ve donat?m ihtiyaçlar?n?n h?zla ve yerinden kar??lanmas?n? sa?lad?k. Bu uygulamaya 2023 y?l?nda da devam ederek okullar?m?z? çok daha güçlü hale getirece?iz." dedi. 
 
E?itimde dijitalle?meye dair verileri de payla?an Özer, "Bu kapsamda bugüne kadar 27.198 okulumuza toplamda 522.691 adet etkile?imli tahta kurulmu?tur. 19 bin 040 okul içi a? altyap?s? tesis edilerek 1 milyon 171 bin 000 data ucu kurulumu yap?lm?? olup bu okullara geni? bant internet eri?imi verilmektedir. Bu imkâna sahip olmayan okullar?m?za ise kablolu, uydu ve mobil eri?im teknolojileri kullan?larak internet ba?lant?s? sa?lamaktay?z. 2023 y?l?nda etkile?imli tahta olmayan s?n?f?n kalmamas?n? hedefliyoruz." ifadelerini kulland?. Özer, son bir y?l içinde Ö?retmen Bili?im A?? (ÖBA), "Ö?renci/Ö?retmen Destek Sistemi" (ÖDS) ve Matematik Seferberli?i kapsam?nda "Matematik E?itimi Dijital Platformu"nu geli?tirerek ö?renci ve ö?retmenlerin hizmetine sunduklar?n? belirtti. Özer, Türkçe ve yabanc? dil ö?retimini destekleyecek dijital platformlar?n ise 2022 y?l? sonuna kadar hizmete sunulaca??n? dile getirdi.
 
E-S?nav merkezi say?s?n?n 2022 y?l? sonuna kadar 650'ye ç?kar?larak ayn? anda 13 bin ki?inin s?navlardan yararlanmas?na olanak tan?nd???n? kaydeden Özer, 2023 y?l?nda tüm ilçelerde en az bir e-S?nav merkezi olmas?n?n sa?lanaca??n? söyledi. 
 
2022-2023 e?itim ö?retim y?l? ba??nda 153 milyon ders kitab?, 160 milyon yard?mc? kaynak ücretsiz olarak ö?rencilere ula?t?r?ld?
Ders kitaplar?n?n 20 y?ldan beri ücretsiz da??t?ld???n? da an?msatan Özer, "2022-2023 e?itim ö?retim y?l?nda da bu kapsamda 153 milyon ders kitab? ö?rencilerimize ücretsiz olarak ula?t?r?lm??t?r. ?lk kez 2022-2023 e?itim-ö?retim y?l? ba?lang?c?nda 160 milyon yard?mc? kayna?? da basarak ö?rencilerimize ücretsiz da??t?m?n? sa?lad?k." dedi.
 
Bu y?l ilk kez yaz okulu uygulamas? ba?lat?ld???n?n da alt?n? çizen Özer, "Yaz kurslar?ndan yakla??k 1 milyon ö?rencimiz faydaland?. Ö?rencilerimiz ve velilerimizin büyük be?enisini alan bu uygulamaya sadece yaz tatillerinde de?il, ara tatillerde de devam edece?iz." ifadelerini kulland?.