BAKAN TEK?N, TBMM PLAN VE BÜTÇE KOM?SYONUNDA BAKANLI?IN 2024 YILI BÜTÇES?NE ?L??K?N SUNUM YAPTI

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda, Bakanl???n?n 2024 y?l? bütçesinin sunumunu yapan Tekin, Cumhuriyet'in 100. y?l?n? kutlad?.
 
Cumhuriyet'i kuran Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü, vefat?n?n 85. y?l?nda sayg?yla and?klar?n? ifade eden Tekin, Atatürk'ün "Cumhurba?kan? olmasayd?m, Millî E?itim Bakan? olurdum." sözleriyle yüceltti?i bir sorumlulu?u ta??ma bilinciyle var güçleriyle çal??maya devam edeceklerini vurgulad?.
 
E?itim ile hem kalk?nma hem de milli birlik ve beraberli?in sa?lanmas? aras?nda çok güçlü bir ba? bulundu?una i?aret eden Tekin, bireylerin e?itim seviyesi artt?kça ülkenin siyasi, sosyal ve ekonomik geli?iminin de ayn? oranda artt???n? söyledi.
 
Bakan Tekin, ?u de?erlendirmelerde bulundu: "Cumhuriyet'in 100. y?l?nda daha müreffeh bir Türkiye'nin ?afa??nda e?itim sistemimizi, kendini tan?man?n ve iyi insan olman?n ?artlar?n? içeren bir özgürle?me süreci olarak yap?land?r?yoruz. Kendi medeniyet de?erlerimiz ekseninde dünyay? kavrayan güçlü bireylerin kültür, sanat ve teknoloji odakl? geli?imlerine dayanan yeni bir sistematik olu?turma çabas?nday?z. Türkiye'nin bugün oldu?u gibi yar?n da ideal mefkuresini tan?mlayabilmesi bak?m?ndan hayati bir öneme sahip olan ve maddi altyap?s? büyük oranda tamamlanm?? bir zeminde kurulacak bu yeni e?itim ö?retim sistemati?i, maarif ça?? olarak tecelli edece?ine inand???m?z Türkiye Yüzy?l? idealinin gerçekle?mesi için kritik bir önem arz etmektedir. Son 20 y?lda büyük oranda tamamlanan bu altyap? üzerinde kendi sistemimizi in?a etmenin, isti?areye dayal? ve milli bir bilinçle kendi modelimizi üretmenin tam vakti oldu?una inan?yoruz.
 
Bizim modelimiz hem insani varolu?umuzun evrensel do?as?na uygun ve onu geli?tiren bir felsefe üzerine kendisini konumland?racak hem de ait oldu?umuz tarihin, gelene?in ve medeniyetin temel karakteristi?ini ta??yan milli bir içerikle ?ekillenecektir. Ancak bu sayede e?itimde arzu etti?imiz hedefleri yakalayabilir, gençlerimizin hem do?al ve f?tri geli?imini esas alan hem de pedagojik ihtiyaçlar?n? kar??layabilen zengin bir müktesebat üretebiliriz. Bu, ?üphesiz ki bizim müntesibi ve takipçisi oldu?umuz büyük ve kadim medeniyet vizyonumuzun da bir gere?idir."
 
Bu inançla, erken çocukluk e?itiminden ba?layarak e?itim ve ö?retimin her kademesinde bütün bireylerin nitelikli e?itime eri?ti?i bir sistemi olu?turmay? hedeflediklerini dile getiren Tekin, bütün çal??malar? bu hedefe uygun olarak yürüttüklerini, e?itim politikalar?n? bu do?rultuda ?ekillendirdiklerini vurgulad?.
 
Tekin, k?s?tl? imkanlarla 100 y?l öncesinde kurulan Cumhuriyet'in, bugün 19 milyonun üzerinde ö?rencisi, 1 milyonun üzerinde ö?retmeni, 74 binin üzerinde e?itim kurumuyla yakla??k 21 milyonluk kitleyi, dolayl? olarak Türkiye'nin tamam?n? etkileyen bir aritmeti?e sahip oldu?unu ifade etti.
 
"Bütçede en büyük pay e?itime ayr?ld?"
Bakan Tekin, 2024 Y?l? Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nda en büyük pay?n bu y?l da e?itime ayr?ld???n?, toplumun tüm kesimlerini içine alan örgün ve yayg?n e?itim hizmetlerini yürütmek için Milli E?itim Bakanl??? (MEB), Yüksekö?retim Kurulu (YÖK), Ölçme, Seçme ve Yerle?tirme Merkezi Ba?kanl??? (ÖSYM), Yüksekö?retim Kalite Kurulu (YÖKAK), üniversiteler ve di?er bakanl?klara ayr?lan kaynaklarla birlikte e?itim bütçesinin 1 trilyon 619 milyar 907 milyon 408 bin lira olarak belirlendi?ini anlatt?.
 
Bu rakam?n 2024 y?l? merkezi yönetim bütçesinin yüzde 14,6's?n? olu?turdu?unun alt?n? çizen Tekin, "2002'de 4 milyar 955 milyon dolar olan Milli E?itim Bakanl??? bütçesi, 2023 y?l?nda 16 milyar 215 milyon dolara, 2024 y?l?nda ise 38 milyar 294 milyon dolara ç?kar?ld?." dedi.
 
Tekin, sunumunda, obezite ve dijital ba??ml?l?kla mücadele, fiziksel aktivitenin te?viki, devam-devams?zl?k, s?n?f tekrar? ve ölçme de?erlendirme, ö?retmenlerle görü?me için randevu sisteminin getirilmesi gibi konular? içeren mevzuat de?i?ikliklerine ili?kin bilgiler verdi.
 
Müdahale komisyonlar? kurulacak
Bakan Tekin, devams?zl?k ve erken okul terki riski ta??yan ö?rencilerin devam etti?i okullara yönelik kurumsal kapasite geli?tirme ve erken okul terkine yönelik fark?ndal?k artt?rma çal??malar?na devam ettiklerini, bu kapsamda okullarda önleme müdahale komisyonlar? kurulmas?n? kararla?t?rd?klar?n? söyledi.
 
Ayr?ca görsel sanatlar, müzik, drama, performans sanatlar?, atölye çal??malar?, telafi, yeti?tirme s?n?flar? ve ö?renciler için mentörlük hizmetleri gibi okul içi ve okul d??? e?itim etkinliklerinden olu?an entegre bir önleme, müdahale ve telafi modeli geli?tirme çal??mas? içerisinde olduklar?n? kaydeden Tekin, ortaö?retim ça? nüfusunda okulla?mayan tüm gençlere tek tek ula?arak ?artlar?na uygun okulla?ma seçeneklerinden faydalanmalar?n? sa?lad?klar?n? aktard?.
 
E?itim ça? nüfusundaki tüm çocuklar?n e?itimle bulu?malar?n? sürdürülebilir k?lmay? amaçlad?klar?n? belirten Tekin, "Tüm e?itim kademelerinde okuldan erken ayr?lma riski ta??yan ö?rencilerin erken tespitini kolayla?t?rmak için çoklu veri noktalar? kullanan bir erken uyar? sistemi geli?tiriyoruz." bilgisini verdi.
 
"Ö?retim programlar?nda yapt???m?z de?i?iklikleri bu motivasyonla gerçekle?tiriyoruz"
Bakan Tekin, e?itimin niteli?inin art?r?lmas? amac?na yönelik, ya?anan toplumsal geli?meler, olu?an talepler ve de?i?en ya?am ?artlar? neticesinde ö?rencilere ça??n gerektirdi?i temel yetkinlikleri, fikri temelleri ve toplumsal de?erleri kazand?rmay? istediklerini dile getirerek ?öyle devam etti:
 
"Bakanl?k olarak ö?retim programlar?nda yapt???m?z de?i?iklikleri bu motivasyonla gerçekle?tiriyoruz. ?çeri?in, birbirinden kopuk bilgi kompart?manlar? ?eklinde de?il gündelik hayatta oldu?u gibi birbiri ile ili?kili bir ba?lam bütünlü?ü içerisinde ö?rencilere kazand?r?lmas?n? hedefliyoruz. Böylece ö?rencilerin gerçek hayatta kar??la?t?klar? problemlerde oldu?u gibi olaylara çok boyutlu yakla?malar?na imkan verecek bir anlay??? mümkün oldu?unca hakim k?lmaya çaba sarf ediyoruz. Bakanl???m?za ba?l? örgün ve yayg?n e?itim kurumlar?nda uygulanan programlar?, konu alan?nda meydana gelen de?i?im ve geli?meler, bireyin ve toplumun ihtiyaç ve beklentileri ile K-12 Beceriler Çerçevesi Türkiye Bütüncül Modeli do?rultusunda sürekli iyile?tirmekte ve güncellemekteyiz."
 
Bu de?i?imlerin ya?and??? alanlar? sürekli takip ettiklerini, gerekli çal??malar? h?zl?ca ders çizelgeleri ve ö?retim programlar?na yans?tt?klar?n? ifade eden Tekin, bu do?rultuda ilkö?retim ve ortaö?retim düzeyinde uygulanmakta olan haftal?k ders çizelgelerinde yer alan seçmeli dersler bölümünü; ö?rencilerin gerekli akademik becerileri edinmelerinin yan?nda yetenekleri do?rultusunda da yeti?tirilmelerinin sa?lanmas?, ilgi ve ihtiyaç duyduklar? alanlarda geli?imlerine zemin haz?rlanmas?, milli, manevi, ahlaki de?erlerin kazand?r?lmas? amac?yla 2023-2024 e?itim ö?retim y?l?ndan itibaren uygulanmak üzere güncellediklerini söyledi.
 
Haftal?k ders çizelgeleri kapsam?nda ihdas edilen seçmeli derslere yönelik ö?retim programlar? geli?tirdiklerini anlatan Tekin, ça??n ihtiyaçlar?n? ve geli?en teknolojiyi göz önünde bulundurarak hem ilkö?retim hem de ortaö?retim seviyesinde seçmeli ders grubunu bir bütün olacak ?ekilde "insan, toplum ve bilim", "din, ahlak ve de?er" ile "kültür, sanat ve spor" olmak üzere üç ba?l?kta güncellediklerini dile getirdi.
 
"De?erlerimizi evrensel bak?? aç?s?yla harmanlayarak yeniden in?a etmeliyiz"
2023-2024 e?itim ö?retim y?l?ndan itibaren okutulmak üzere ilkö?retim seviyesinde 16 seçmeli dersi, ortaö?retim seviyesinde de 18 seçmeli dersi ö?rencilerin tercihine sunduklar?na i?aret eden Tekin, ayr?ca "sosyal sorumluluk program?" ile sosyal sorumluluk ve toplum hizmeti anlay???n?n geli?tirilmesini hedeflediklerini ve ortaö?retim süresi boyunca en az 40 saatlik sosyal sorumluluk program? çal??ma zorunlulu?u getirdiklerini kaydetti.
 
Medeniyetin nesillere aktar?lmas?n?n ancak ve ancak dilin korunmas?, geli?tirilmesi ve güçlenmesiyle sa?lanabilece?ine dikkati çeken Tekin, "E?itimciler olarak hepimizin öncelikli görevi, miras ald???m?z medeniyetimizi idrak ederek milli kültür ?uuruyla dilimize sahip ç?kmakt?r. Yerli ve milli kültür de?erlerimizi evrensel bak?? aç?s?yla harmanlayarak yeniden in?a etmeliyiz. Teknolojik geli?imlerin, ya?anan dönü?ümlerin ve dijitalle?menin hayat?m?z?n her alan?n? etkiledi?i bu h?zl? akan ça?da, dilimizi tüm özgünlü?üyle muhafaza etmek birincil vazifemizdir." diye konu?tu.
 
Bakan Tekin, 6 ?ubat depremlerinin tahribat?n? gidermek için Bakanl?k olarak birçok alanda kapsaml? faaliyetler gerçekle?tirdiklerini anlatt?.
 
Onar?m ihtiyac? olu?an e?itim yap?lar?n?n tamam?n?n çal??malar?n? tamamlad?klar?n? dile getiren Tekin, bu kapsamda deprem bölgesindeki yakla??k 45 bin dersli?i, 2023-2024 e?itim ö?retim dönemi için haz?r hale getirdiklerini söyledi.
 
"Yüksekö?retimde birçok alanda önemli ilerlemeler kaydedildi"
Yüksekö?retimde son y?llarda ya?anan niceliksel büyümeyle ba?ta yüksekö?retime eri?im olmak üzere birçok alanda önemli ilerlemeler kaydedildi?ini dile getiren Bakan Tekin, 2022-2023 e?itim ve ö?retim y?l? itibar?yla 129 devlet, 78 vak?f olmak üzere 207 yüksekö?retim kurumunda 8,3 milyon ö?rencinin ö?renim gördü?ünü, 1984 y?l?nda 20 bin 333 olan ö?retim eleman? say?s?n?n ise 2022 y?l?nda 184 bin 702'ye yükseldi?ini ifade etti.
 
Tekin, 2022 verilerine göre 93 bin 813 ö?retim üyesi bulundu?unu aktararak, ?öyle konu?tu: "Ö?retim elemanlar?n?n yüzde 45,78'si kad?n, yüzde 54,22'si erkektir. Profesör unvan?na sahip ö?retim üyelerin üçte biri kad?nd?r. 2003 y?l?nda kad?n ö?retim eleman? say?s? toplam ö?retim eleman? say?s?n?n yüzde 37'si iken bugün bu oran yüzde 46'ya yükselmi?tir. 2003'te ara?t?rma görevlisinin yüzde 42'si kad?n iken bugün bu oran yüzde 53'e ula?m??t?r. Ara?t?rma görevlilerinin say?s?ndaki art?? ilerleyen dönemde yüksekö?retim sistemimizdeki ö?retim üyesi say?s?n? da art?racakt?r."
 
Yüksekö?retimde misyon farkl?la?mas? ve ihtisasla?ma alan?nda son y?llarda önemli geli?meler kaydedildi?ini vurgulayan Tekin, 22 devlet üniversitesinin genel ve geleneksel çal??malar? d???nda, bölgelerin kendi dinamikleri ile haz?rlay?p sunduklar? projeler do?rultusunda bölgesel kalk?nma odakl? misyonlar edinmelerinin sa?land???n? belirtti.
 
Sürdürülebilir ve ?klim Dostu Kampüs uygulamas?yla YÖK taraf?ndan ilk etapta 11 pilot üniversitenin belirlendi?ini ifade eden Tekin, üniversitelerin sürdürülebilir, enerji verimli, do?a dostu, s?f?r at?kl? ve çevreye asgari düzeyde etki eden kampüslere sahip olmas?n?n hedeflendi?ini dile getirdi.
 
Tekin, son iki y?lda birçok üniversitede yapay zeka alan?nda lisans ve lisansüstü programlar aç?ld???n?, ilk defa Bo?aziçi Üniversitesi bünyesinde Veri Bilimi ve Yapay Zeka Enstitüsü kuruldu?unu an?msatarak, "Cumhurba?kanl??? Dijital Dönü?üm Ofisi arac?l???yla yürütülen proje kapsam?nda 4 üniversitede kurulan siber güvenlik meslek yüksekokullar?na 2023 y?l?ndan itibaren ö?renci al?nmaya ba?lanm??t?r." dedi.
 
Yüksekö?retim Kalite Kurulunun (YÖKAK) faaliyetleri hakk?nda da bilgi veren Tekin, ?unlar? kaydetti: "YÖKAK, 2023 y?l? itibar?yla halihaz?rda 189 yüksekö?retim kurumunun kurumsal d?? de?erlendirmesini tamamlam??, 145 yüksekö?retim kurumuna yönelik izleme faaliyetlerini gerçekle?tirmi? ve 53 yüksekö?retim kurumunu Kurumsal Akreditasyon Program? kapsam?nda akredite etmi?tir. 2027 y?l?na kadar tüm yüksekö?retim kurumlar?m?z?n Kurumsal Akreditasyon Program? kapsam?nda de?erlendirilmesinin tamamlanmas? planlanm??t?r. YÖKAK d?? de?erlendirme çal??malar? gerçekle?tiren ulusal kurulu?lar?n yetkilendirilmesi ve uluslararas? kurulu?lar?n tan?nmas? görevi kapsam?nda, program akreditasyonu çal??malar? yürüten 24 ulusal akreditasyon kurulu?una yetki vermi? ve 13 uluslararas? akreditasyon kurulu?unu tan?m??t?r."
 
Yusuf Tekin, ÖSYM'nin tüm hizmetlerini e-Devlet standartlar? çerçevesinde yürüttü?ünü, bilimsel ve teknolojik yeniliklerden yararlanarak sürekli kendisini geli?tirdi?ini ve hizmet kalitesini günden güne art?rd???n? söyledi.
 
ÖSYM'den deprem bölgesinde ücretsiz hizmet
ÖSYM'nin tek ve çift y?llarda de?i?mek üzere, her y?l yakla??k 13 milyon adaya 55 farkl? s?nav gerçekle?tiren bir kurum oldu?unu hat?rlatan Tekin, ?öyle devam etti: "6 ?ubat'ta meydana gelen depremler sonras? Yüksekö?retim Kurumlar? S?nav?'na (YKS), Kamu Personeli Seçme S?nav?'na (KPSS) ve Dikey Geçi? S?nav?'na (DGS) ba?vuru yapan adaylar ile bugüne kadar yap?lan çe?itli s?navlarda ?ehit e?i, ?ehit çocu?u, gazi, gazi e?i ile gazi çocuklar?ndan yakla??k 3 milyon adaya ücretsiz s?nav ba?vurusu ile s?nav tercihi ve yerle?tirme hizmeti verilmi?tir. Afet bölgesinde dönemsel olarak gerçekle?tirilen ücretsiz s?nav uygulamas? ?ehit e?i, ?ehit çocu?u, gazi, gazi e?i ve gazi çocuklar?na yönelik olarak devam etmektedir."
 
ÖSYM'nin elektronik s?nav uygulamas? yap?lan yabanc? dil ve elektronik s?nav merkezi say?s?n? art?r?p hizmet a??n? geni?letme çal??malar?na da devam etti?ini belirten Tekin, "Ankara Esenbo?a e-S?nav Merkezi, ayn? anda 5 bin aday?n elektronik s?nava girebilece?i kapasitesiyle dünyan?n en büyük elektronik s?nav merkezlerinden biridir. ?ngilizce, Almanca, Frans?zca, Arapça, Rusça, Farsça, Bulgarca, ?spanyolca, ?talyanca ve Yunanca s?navlar? ile birlikte toplamda 10 farkl? yabanc? dilde elektronik s?navlar gerçekle?tirilmektedir." diye konu?tu.
 
Tekin, 2023 y?l?nda ÖSYM bünyesinde yakla??k 11 milyon aday?n kat?ld??? 15'i elektronik s?nav olmak üzere 53 s?nav gerçekle?tirildi?ini, bu s?navlarda engeli veya sa?l?k sorunu olan yakla??k 32 bin 775 aday?n sa?l?k durumlar?na uygun özel ko?ullar sa?lanarak s?navlara al?nd???n? kaydetti.
 
Yurt D???ndan Ö?renci Kabul S?nav?'n?n 13 y?l aradan sonra ilk defa Türkiye, KKTC, Almanya, Azerbaycan, K?rg?zistan, Kazakistan, Özbekistan, Afganistan, Tunus ve Suudi Arabistan'da uyguland???n? aktaran Tekin, s?nav?n ikinci uygulamas?n?n ise 12 Kas?m'da 81 il ve KKTC ile 12 ülkede gerçekle?ti?ini belirtti.
 
Tekin, gelecek y?l için Milli E?itim Bakanl??? bütçesine 1 trilyon 90 milyar 229 milyon 668 bin lira tahsis edildi?ini kaydetti.
 
Milli E?itim Bakanl??? bütçesinin, 2020 y?l?ndan itibaren harcamalar?n program s?n?flamas?na göre tasnif edildi?ini anlatan Tekin, "Harcama önceli?i, geli?tirme konusunda karar al?c?lara kamu hizmet sunumu performans?na ili?kin bilgilerin sa?land??? ve bu bilgilerin kaynak tahsisi sürecinde sistematik olarak kullan?ld??? program bütçe çerçevesinde haz?rlanmaktad?r." ifadelerini kulland?.
 
Tekin, 2024 y?l?nda engellilerin toplumsal hayata kat?l?m? ve özel e?itim program?na 56 milyar 922 milyon 916 bin lira, hayat boyu ö?renme program?na 21 milyar 77 milyon 399 bin lira, ölçme, seçme ve yerle?tirme program?na 468 milyon 3 bin lira, ortaö?retim program?na 331 milyar 287 milyon 777 bin lira, temel e?itim program?na 574 milyar 564 milyon 240 bin lira, uluslararas? e?itim i?birlikleri ve yurt d??? e?itim program?na 11 milyar 300 milyon 859 bin lira, yönetim ve destek program?na 94 milyar 608 milyon 474 bin lira ödenek ayr?ld???n? bildirdi.
 
Yusuf Tekin, 345 milyar 814 milyon 782 bin liras? YÖK, YÖKAK ve üniversitelerin bütçesi, 4 milyar 692 milyon 832 bin liras? ÖSYM Ba?kanl??? bütçesi, 132 milyar 990 milyon 126 bin liras? Yüksekö?retim Kredi ve Yurtlar Kurumu bütçesi, 19 milyar 709 milyon liras? ilkö?retim ö?rencilerinin ücretsiz ders kitab? giderleri, ta??mal? ilkö?retim ve ortaö?retim uygulamas? kapsam?nda ö?le yeme?i giderleri ve özel e?itime ihtiyaç duyan ö?rencilerin ta??ma giderleri için Sosyal Yard?mla?ma ve Dayan??may? Te?vik Fonundan aktar?lacak ödenek, 1 milyar 300 milyon liras? okullarda kullan?lacak kömür al?mlar? için Hazine ve Maliye Bakanl??? bütçesinde tefrik edilen ödenek, 25 milyar 171 milyon liras? aday ve ç?raklara ödenecek devlet katk?s? için Çal??ma ve Sosyal Güvenlik Bakanl??? bütçesinde tefrik edilen ödenek olmak üzere e?itim bütçesinin 1 trilyon 619 milyar 907 milyon 408 bin lira olarak öngörüldü?ünü söyledi.
 
E?itimin, ülkenin yar?n?n? ?ekillendiren en önemli unsur ve insana dair yap?lacak yat?r?mlar?n en de?erlisi oldu?unu vurgulayan Tekin, Milli E?itim Bakanl??? 2024 y?l? bütçesinin e?itim ailesine, ö?retmenlere, ö?rencilere ve velilere hay?rl? olmas?n? temenni etti.