Dijital Teknolojilerin Büyük Rolü

Günümüzde ?ehirler yo?un bir de?i?im sürecinden geçiyor. Kentle?meyle birlikte yeni hizmetlere ve dijital teknolojilere olan talebin artmas?yla ?ehir planlamalar?nda köklü de?i?imler ya?an?yor.

"Yak?n zamana kadar ?ehir yöneticileri ak?ll? teknolojilerin daha çok perde arkas?ndaki verimlili?i art?ran bir araç oldu?una inan?yordu" diyen Elif Gürdal ise, art?k teknolojinin ?ehir sakinlerinin ya?amlar?na do?rudan etki etti?ine dikkat çekerek “?ehirler daha ak?ll? hale geldikçe, daha ya?anabilir ve daha çevreye duyarl? oluyor. Bugün, teknolojinin gelecekte kentsel ya?am için neler yapabilece?inin yaln?zca ipuçlar?n? görüyoruz” dedi.

Öte yandan Gürdal; ?ehir planlay?c?lar?n?n, mimarlar?n ve teknoloji uzmanlar?n?n bir araya gelerek günümüzün en büyük zorluklar?ndan biri olan nüfus art???yla ba?a ç?kmak ve kentleri daha sürdürülebilir bir ?ekilde planlayabilmek için hayal güçlerini gerçe?e dönü?türmeye ba?lad?klar?n? söyledi. Konuyla ilgili Dünya Sa?l?k Örgütü’nün verilerine dikkat çeken Gürdal, 2050’ye gelindi?inde dünya nüfusun yüzde 70'inin, yani 6,4 milyar insan?n kentli olaca??n?n öngörüldü?ünü söyledi ve ekledi:

“Bu durumu ülkemiz özelinde dü?ünürsek, kentsel nüfusun Türkiye'deki oran? 1950'de yüzde 25 iken günümüzde bu oran yüzde 75'e yakla??yor. Ancak bizler hala, onlarca, hatta yüzlerce y?l önce daha farkl? ihtiyaçlara göre daha küçük nüfuslar için in?a edilmi? ?ehirlerde ya??yoruz. Metropollerin say?lar? ve büyüklükleri artt?kça arazi, su ve enerji gibi de?erli kaynaklar?n israf edilmesi riski de art?yor ve lojistik olarak yönetilmeleri de zorla??yor.”

SANAL ?K?ZLER SAYES?NDE ?EH?RLER OLASI SENARYOLARI TEST EDEB?L?YOR

Günümüzde çe?itli disiplinler, yukar?da bahsedilen zorluklar?n a??lmas?na yard?mc? olmak için çal???yor. Bilim insanlar?n?n ve ?ehir planlamac?lar?n?n yan? s?ra i?letmeler, yerel yönetimler ve daha pek çok payda? gelece?in ?ehirlerini planlarken dijital teknolojilerden faydalan?yor, ?ehir ya?am?n?n ?ehir sakinleri ve çevre üzerindeki etkilerini ara?t?r?yor. Dünyan?n dört bir yan?ndaki pek çok ?ehrin, altyap?lar?n?n ve di?er süreçlerin “sanal ikizlerini” geli?tirmeye ba?lad???n? belirten Elif Gürdal, sanal ikizlerin ?ehirler için rolünü ?öyle özetliyor:

"Sanal ikizler geli?mi? bilgisayar modelleri arac?l???yla ?ehirlerin mevcut varl?klar?n?n tan?mlanmas?ndan trafik, çevre kirlili?i ya da nüfusla ilgili bilgilere kadar de?i?en binlerce parametrenin izlenmesine olanak tan?yor. Sanal ikizler yaln?zca veri toplamakla kalm?yor, ayn? zamanda i? birlikçi karar verme süreçleri için fiziksel dünyan?n amaca uygun ve temsili modellerini de sunuyor. Sanal ikizler sayesinde ?ehirler olas? senaryolar? test edebiliyor. Böylece olas? bir karar?n sonuçlar?n?n ne olaca?? farkl? kaynaklardan gelen veriler birle?tirilerek öngörülebiliyor.”

TÜRK?YE'DE 40 BELED?YEDE YAPILAN ARA?TIRMAYA GÖRE ?EH?R ÇÖZÜMLER? GEL??T?R?LMEL?

Gürdal’a göre tüm dünyay? etkisi alt?na alan pandemi gibi kritik geli?meler, ?ehirlerde hem acil müdahale gereken durumlara h?zl? cevap verebilme hem de gelecek için haz?rl?k yaparak beklenmeyen durumlara kar?? esnek olabilme gibi konularda h?zl?, ak?ll? karar verme süreçlerine ve karma??k planlamalara duyulan ihtiyac? bir kez daha gösterdi.

Sürdürülebilir ve ani de?i?imlere kar?? haz?rl?kl? olabilmek için ?ehirlerin de?i?me, uyum sa?lama ve dönü?me yeteneklerine sahip olmalar? gerekti?ini vurgulayan Gürdal, Türkiye’de toplam 40 belediyede gerçekle?tirilen ak?ll? ?ehir ara?t?rmas? sonuçlar?ndan bahsetti:

“Türkiye'de ula??m ve toplu ta??ma, acil müdahale ve afet hizmetleriyle hava kalitesi izleme d???nda yayg?n olarak kullan?lan ak?ll? ?ehir çözümleri bulunmuyor. Oysa sanal ikizler bir tercihten ziyade bir gereklilik. Sanal ikizler analiz, görselle?tirme ve deneme yoluyla gelecek için daha bilinçli bir vizyon sa?l?yor. Büyük veri y???nlar?n? birle?tirme, olas? senaryolar? öngörme ve iklim de?i?ikli?ine uyum önlemlerinin planlanmas?na yard?mc? olma yetenekleriyle sanal ikizler, bir ?ehrin çekicili?ini koruyabilmenin anahtar? olarak öne ç?k?yor.”

Elif Gürdal’a göre önümüzdeki birkaç y?l içinde baz? ?ehirler, altyap? hizmetleri gibi konularda uzman kurulu?lar taraf?ndan geli?tirilen en iyi uygulamalardan baz?lar?n? analiz ederek ula?t??? bilgileri kendi planlamalar?na uygulayacak. Gürdal sözlerine ?öyle devam etti:

“?imdiye dek kamu hizmeti sa?lay?c?lar? ve di?er hayati kurumlar, acil durumlara verecekleri olas? tepkileri planlamak için karar verme süreci yani emir-komuta zinciriyle onu etkileyebilecek d?? faktörlerin birer modelini olu?turma yolunu tercih etti. Bu unsurlar analiz edilerek, bu emir komuta zincirinin her ko?ulda nas?l sürdürülebilece?ine dair bilimsel bir anlay?? elde edildi. Bu yakla??m ?ehirlere iyi uyum sa?l?yor çünkü ?ehirler aç?s?ndan karar verme süreçleri karma??k sistemler kümesinin meydana getirdi?i daha büyük bir karma??k sistemle yürütülüyor ve ne tür bir kriz ya?an?rsa ya?ans?n, sürecin i?lemeye devam etmesi gerekiyor.”