"TEKNOLOJ? BA?IMLILI?I" ?LE "S?BER ZORBALIK" KONULARI YEN? MÜFREDATTA

Türkiye Yüzy?l? Maarif Modeli'nde, ö?retim programlar? ortak metninde yer alan bilgilere göre sosyal bilimlerde yerli ve yabanc? literatür, alan?n kendine özgü yap?s? ve ça??n gereklilikleri göz önünde bulundurularak 21. yüzy?l becerileriyle güçlü ili?kileri olan 17 alan becerisi belirlendi. Bunlar, "zaman? alg?lama ve kronolojik dü?ünme", "kan?ta dayal? sorgulama ve ara?t?rma", "tarihsel empati", "de?i?im ve süreklili?i alg?lama", "sosyal kat?l?m", "giri?imcilik", "mekansal dü?ünme", "co?rafi sorgulama", "co?rafi gözlem ve saha çal??mas?", "harita", "tablo, grafik, ?ekil ve diyagram", "mant?ksal muhakeme", "felsefi sorgulama", "felsefi muhakeme", "felsefi dü?ünce ortaya koyma", "ele?tirel sosyolojik dü?ünme", "tarihsel sorun analizi ve karar verme" becerileri olarak s?raland?.
 
Sosyal bilgiler dersi yeni ö?retim program?n?n geli?tirilme sürecinde köklü bir anlay?? de?i?ikli?ine gidildi. Ö?retim program?nda ö?rencilerin ihtiyaç duyabilecekleri bilgiler uygun zihinsel becerilerle bütünle?tirildi, bilgi ve becerinin bir arada yans?t?ld??? ö?renme hedefi olarak ?ekillendirildi.
 
Program, bireye toplumsal konularda ihtiyaç duydu?u becerileri kazand?rmak amac?yla, sosyal bilimlerin bak?? aç?s? ve disiplinler aras? bir anlay??la beceri örgüsü temelli ö?retim program? modeline uygun bir ?ekilde tasarland?.
 
Programda yer alan konularda yatayda ve dikeyde bütünlük sa?land?. Yatayda yer alan konular ö?rencinin ya?ad??? çevre, ya?ad??? il, ülke ve küresel ba?lamda ele al?n?rken dikeyde ilkokul düzeyinde hayat bilgisi, insan haklar? ve vatanda?l?k; ortaö?retimde ise tarih ve co?rafya dersleriyle bütünlük sa?land?. Bu bütünlük sa?lan?rken konu tekrar?ndan kaç?n?ld? ve uygun becerilerle birle?tirilerek ö?renme hedefleri olu?turuldu.
 
De?i?iklikler
Sosyal bilgiler müfredat?na "teknoloji ve sosyal bilimler" temas? eklendi. Böylelikle teknoloji kavram? yaln?zca sosyal bilimler ve toplumsal ya?amla ili?kisi ba?lam?nda ele al?nd?. Ula??m ve ileti?im teknolojilerindeki geli?melerin kültürel etkile?imdeki rolü, vatanda?l?k haklar?n?n kullan?m?nda dijitalle?me ve teknolojik geli?melerin etkileri gibi konular üzerinde duruldu.
 
"Üretim, da??t?m, tüketim" temas? yerine ö?rencinin bir ürünün üretim, da??t?m ve tüketim süreçlerini sebep sonuç ba?lam?nda incelemesinin önemli oldu?u dü?üncesinden yola ç?k?larak "hayat?m?zdaki ekonomi" temas? eklendi.
 
"Ortak Miras?m?z" ö?renme alan?nda oyun ve oyuncak tarihi, aile tarihi, ortak kültürel miras?m?z, Anadolu'nun ilk yerle?im yerlerindeki sosyal ya?am, Mezopotamya ve Anadolu medeniyetlerinin ortak kültürel mirasa katk?lar? üzerinde duruldu.
 
Osmanl? Devleti'nin bir cihan devleti olmas?ndaki politikalar müfredatta
Türkistan co?rafyas?nda kurulan ilk Türk devletlerinin medeniyete katk?lar?na, ?slamiyet'in kabulüyle Türk sosyal ve kültürel hayat?nda ya?anan de?i?imlere, Anadolu'nun Türkle?mesi ve ?slamla?mas? sürecine, Osmanl? Devleti'nin bir cihan devleti hâline gelmesinde etkili olan politikalara, de?i?en dünya dengeleri kar??s?nda Osmanl? Devleti'nin uygulamaya koydu?u yeniliklere ve Osmanl? kültür ve medeniyetine de?inildi.
 
"Ya?ayan Demokrasimiz" ö?renme alan?nda, Millî Mücadele döneminde Mustafa Kemal Atatürk'ün ve Türk milletinin gösterdi?i toplumsal dayan??maya, cumhuriyetin hayata katk?lar?na, Cumhuriyet ve demokrasinin temel niteliklerine, demokrasi ve cumhuriyet kavram? aras?ndaki ili?kiye, demokratik kat?l?m?n önemine, etkin vatanda??n özelliklerine, toplumsal sorunlara temel hak ve sorumluluklar çerçevesinde çözüm üretilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin yönetim yap?s?na, ülkede demokrasinin geçmi?ten günümüze geli?imine ve bu süreçte kar??la??lan sorunlara de?inildi.
 
Türk kültürünün ya?ad??? geni? co?rafya yeni müfredatta
Yeni müfredatla ö?rencilerin Türk kültürünün ya?ad??? geni? co?rafya hakk?nda fikir edinmeleri sa?lanacak. Verilen yaz?l? ve görsel kaynaklardan (Türk Devletler Te?kilat?, Türk ?? Birli?i ve Koordinasyon Ajans? Ba?kanl???, Yunus Emre Enstitüsü, Yurt D??? Türkler ve Akraba Topluluklar Ba?kanl???) yararlan?larak ülkenin Türk devlet ve topluluklar?yla yapt??? kültürel i?birlikleri ele al?nacak.
 
"Millî bilinç" konular?na a??rl?k verildi
Yeni programda, ö?rencilerde "millî bilinç" ve "vatan sevgisi" olu?turmak amac?yla millî konulara daha fazla yer verildi. Ö?renciler, "hayat?m?zda ekonomi" isimli ö?renme alan?ndaki derslerde ise millî kalk?nma hamlelerini neden ve sonuçlar?yla yorumlayacaklar. Ö?renciler, yaz?l? ve görsel kaynaklar üzerinden Atatürk döneminde gerçekle?tirilen sanayi hamlelerine odaklanacaklar. 1961 devrim arabas?, ayr?ca yak?n zamanda hayata geçirilen milli kalk?nma hamleleri, Türkiye Uzay Ajans? (TUA), Bili?im Vadisi, yerli Kovid a??s? TURKOVAC, ilk yerli otomobil TOGG, savunma sanayi projeleri, millî kalk?nmada etkili olan ara?t?rma geli?tirme çal??malar?yla inovasyon süreçlerinden örnekler verilecek.
 
Ülkenin deniz yetki ve ç?kar alanlar?ndaki hak ve menfaatlerini koruma ve savunma noktas?nda Mavi Vatan'?n Adalar Denizi, Karadeniz, Akdeniz ve Marmara Denizi s?n?rlar? aç?s?ndan ülkenin jeopoliti?indeki önemine yer verilecek. Vatanseverlik de?eri kapsam?nda ülke varl?klar?n? koruman?n ve ba??ms?z bir devlet olman?n önemi vurgulanacak.
 
Millî kalk?nma hamlelerinin toplumsal ve ekonomik etkilerinin niteli?i, yeni kalk?nma hamlelerini harekete geçirmesi aç?s?ndan de?erlendirilmesi sa?lanacak. Bu süreçte TEKNOFEST örne?i verilecek.
 
Ayr?ca ö?rencilere Millî Mücadele, terör, darbe, afet, bilim, sanat ve spor gibi konularda ya?ananlara yönelik yaz?l? ve görsel kaynaklardan örnekler sunulacak. Soru cevap tekni?iyle bu durumlar kar??s?nda Türk toplumunun gösterdi?i tutum ve davran??lara ili?kin tahminler yap?lacak. Müfredatta, Türk toplumunun milli meseleler kar??s?ndaki tutumu, ülkenin Türk dünyas?yla kültürel i? birlikleri, bölgesel ve küresel sorunlar?n çözümünde ülkenin rolü, ülkenin milli kalk?nma hamlelerinin neden ve sonuçlar? gibi konulara yer verildi.
 
Mete Gazoz, Alper Gezeravc?, Kad?n Millî Voleybol Tak?m? müfredatta
Yeni programla, sorumluluk de?eri üzerinde durularak topluma yönelik görev bilinci olu?turulacak. Müfredatta, 15 Temmuz darbe giri?imi, Türkiye Kad?n Millî Voleybol Tak?m?'n?n dünya ?ampiyonlu?u, Erkek Ampute Futbol Millî Tak?m?'n?n dünya ?ampiyonlu?u, Mete Gazoz'un okçulukta olimpiyat ve dünya ?ampiyonlu?u, Sümeyye Boyac?'n?n yüzmede dünya ?ampiyonlu?u, Türkiye'nin ilk astronotu Alper Gezeravc?'n?n uzay yolculu?u gibi önemli isimlere yer verildi.
 
Millî Mücadele Dönemi'nde Türk milletinin millî birlik ve beraberlik ruhu ile 15 Temmuz darbe giri?iminde Türk milletinin millî birlik ve beraberlik ruhu kar??la?t?r?larak bu dönemdeki tutum ve davran??lardaki benzerlik ve farkl?l?klar tespit edilecek.
 
Küreselle?menin etkileri yeni müfredatta
Ayr?ca, küreselle?menin insan ve toplum hayat?na etkileri Kovid-19 salg?n? özelinde ele al?nacak. Bu salg?n?n bireysel, toplumsal ve küresel etkilerine de?inilerek ö?rencilerin küreselle?me kavram?n? somutla?t?rmalar? sa?lanacak. Afetlerin etkilerini azaltmak için neler yap?labilece?i üzerine bir s?n?f tart??mas? ba?lat?lacak. Afetlerin etkilerini azaltman?n en temel unsurlar?ndan birisinin do?ay? tan?mak ve do?a-insan etkile?imini anlamak oldu?u vurgulanarak, insanlar?n almas? gereken sorumluluklar üzerinde durulacak.
 
Afet ve Acil Durum Yönetimi Ba?kanl???n?n (AFAD) haz?rlad??? raporlardan da yararlan?larak afetlere haz?rl?kl? olman?n önemi üzerinde durulacak. Afetlerin etkilerinden korunmak için ya?an?lan yerin afetlere nas?l haz?rl?kl? hale getirilebilece?ine ili?kin ö?rencilerin fikirleri al?nacak. Afet haz?rl?klar?na yönelik örnekler incelenerek ö?rencilerin duyarl?l?k de?eri ba?lam?nda afet bilinci geli?tirmeleri desteklenecek. Daha sonra ö?rencilerden afet öncesi, s?ras? ve sonras? yap?lmas? gerekenlere ili?kin acil durum aile plan? haz?rlamalar? istenecek. Yeni müfredatta, 6 ?ubat'ta meydana gelen Kahramanmara? merkezli depremler de yer ald?.
 
Dijital vatanda?l?k müfredata girdi
Ö?rencilerin bilgi teknolojileri ve dijital vatanda?l?k alanlar?nda ihtiyaç duyacaklar? yeni konular da programa eklendi. E-devlet, e-nab?z, e-okul, EBA uygulamalar?n?n bireylere sundu?u hizmetler ile ilgili haberler dijital kaynaklardan incelenerek haklarla ili?kilendirilecek. Teknolojinin insan hayat?na etkisiyle ilgili örnek olay veya hikayeler incelenecek. Ö?rencilerin örnek olaylardan ve kamu hizmeti sunan dijital uygulamalara yönelik incelemelerden hareketle dijitalle?me ve teknolojik geli?melerin haklar?n kullan?m?na etkileri hakk?nda sorular sormalar? sa?lanacak.
 
Dijitalle?me ve teknolojik geli?melerin e-devlet, e-nab?z, T.C. Cumhurba?kanl??? ?leti?im Merkezi (C?MER) hizmetleri gibi olumlu etkilerine ve siber zorbal?k, ki?isel verilerin güvenlik ve gizlili?inin tehlikeye girmesi gibi olumsuz etkilerine dair verilen kaynaklar grup çal??mas?yla incelenerek ö?rencilerin konuya ili?kin bilgi toplamalar? sa?lanacak. Bu a?amada mahremiyet de?erine de?inilerek sosyal medyada ki?isel bilgi, belge ve foto?raflar?n?n eri?ilebilirli?ini s?n?rlaman?n ve ki?isel bilgilerinin yer ald??? dijital araçlar? bilinçli ve güvenli bir ?ekilde kullanman?n önemi ya?anm?? örnekler üzerinden aç?klanacak.
 
Ayr?ca teknoloji kullan?m?n?n ba??ml?l??a dönü?memesi için kontrollü kullan?lmas? gerekti?i vurgulanarak, sa?l?kl? ya?am de?eri üzerinde durulacak. Ö?rencilerin, vatanda?l?k haklar?n?n kullan?m?nda dijitalle?me ve teknolojik geli?melerin olumlu ve olumsuz yönlerini, münazara tekni?ini kullanarak, güncellik ve bilimsellik aç?s?ndan de?erlendirmeleri sa?lanacak.