"TÜRK?YE YÜZYILI MAAR?F MODEL?" MÜFREDATLA "BECER?" TEMELL? SADELE?T?R?LM?? VE DER?NLEMES?NE Ö?RENME YAKLA?IMI

Yeni müfredatta, dünyada de?i?en durum ve ihtiyaçlara göre yeniden düzenlenebilecek ?ekilde esnek bir yap? benimsendi.
 

Millî E?itim Bakanl???nca, "Türkiye Yüzy?l? Maarif Modeli" ad?n? ta??yan yeni müfredat tasla??, "gorusoneri.meb.gov.tr" adresinden kamuoyunun görü?üne sunuldu.
 
Yeni müfredat, gelecek e?itim ö?retim y?l?ndan itibaren okul öncesi, ilkokul birinci s?n?f, ortaokul be?inci s?n?f ve lise dokuzuncu s?n?flarda kademeli ?ekilde uygulanmaya ba?lanacak.
 
"Türkiye Yüzy?l? Maarif Modeli", haz?rlanan yeni ö?retim programlar?na temel olu?turdu.
 
Bu ba?lamda, yeni ö?retim programlar?n?n mevcut programlardan farkl?la?an pek çok yönü bulunuyor.
 
Yeni müfredat, özgün bir e?itim felsefesi içeriyor. Yeni modeliyle millî bilince sahip, ahlakl?, erdemli, milleti ve insanl?k için faydal? ve güzel olan? yapmay? ideal edinmi?; beden, zihin, kalp ve ruh bütünlü?üne sahip bilge nesiller hedefleniyor.
 
Yenilenen programlar, kademe ve s?n?f düzeylerine göre ?öyle: Okul öncesi ö?retim program? 3-5 ya?; ilkokul-ortaokul kademeleri için fen bilimleri dersi 3-8. s?n?f, hayat bilgisi dersi 1-3. s?n?f; ilkokul matematik dersi 1-4. s?n?f, ilkokul Türkçe dersi 1-4. s?n?f, insan haklar?, vatanda?l?k ve demokrasi dersi 4. s?n?f; ortaokul matematik dersi 5-8. s?n?f, ortaokul Türkçe dersi 5-8. s?n?f, sosyal bilgiler dersi 4-7. s?n?f, TC ink?lap tarihi ve Atatürkçülük dersi 8. s?n?f, din kültürü ve ahlak bilgisi dersi 4-8. s?n?f.
 
Lise kademeleri için biyoloji dersi 9-12. s?n?f, co?rafya dersi 9-12. s?n?f, felsefe dersi 10-11. s?n?f, fizik dersi 9-12. s?n?f, kimya dersi 9-12. s?n?f, matematik dersi 9-12. s?n?f, TC ink?lap tarihi ve Atatürkçülük dersi 12. s?n?f, tarih dersi 9-11. s?n?f, Türk dili ve edebiyat? dersi 9-12. s?n?f, din kültürü ve ahlak bilgisi dersi 9-12. s?n?f.
 
Yeni müfredatta ayr?ca Din Ö?retimi Genel Müdürlü?ünce güncellenen seçmeli ders programlar? da yer ald?.
 
Sadele?tirilmi? içerik
Yeni müfredat çal??malar?nda ülke bazl? yap?lan kar??la?t?rmalarda, mevcut müfredat?n muadillerinden 2 kata yak?n bir düzeyde daha a??r oldu?u belirlendi. Bilgi eri?iminin zor oldu?u dönemlerde yap?lan müfredatlar?n dünya genelinde de revize edildi?i ve bilgi edinmedeki kolayl?klardan hareketle seyreltilmeye gidildi?i tespiti yap?ld?. Yap?lan incelemelerde mevcut müfredat?n ö?renme ç?kt?lar?n?n incelenen ülkelere göre yüzde 50 fazla oldu?u belirlendi. Bu kapsamda yeni müfredatta yüzde 35'lik oranda bir seyreltme yap?ld?.
 
MEB, müfredat çal??malar? ile beceri odakl? yakla??m? benimsedi. Bu yakla??mda, sadele?tirilmi? içerikte ö?rencilerin derinlemesine ö?renmesine imkân sa?layacak yeni yakla??mlar belirlendi.
 
Bütüncül bir e?itim modeli
Yeni müfredatta, ö?renciyi zihinsel, sosyal, duygusal, duyu?sal, fiziksel ve ahlaki aç?dan bir bütün olarak gören "bütüncül e?itim yakla??m?" modeli benimsendi.
 
Bu yakla??m?n merkeze ald??? konular ise, "insan?n f?tri özelliklerini koruma ve geli?tirme", "?ahsiyet bütünlü?ünü olu?turma", "karakter geli?imini sa?lama" olarak s?raland?.
 
Yeni müfredatta, de?i?en dünyada de?i?en durum ve ihtiyaçlara göre yeniden düzenlenebilecek ?ekilde esnek bir yap? benimsendi.
 
"Türkiye Yüzy?l? Maarif Modeli" ile ö?rencilerin inanç, kimlik ya da sosyoekonomik durumlar? nedeniyle dezavantajl? olmad??? bir ö?renme süreci tasarland?.
 
Yeni müfredatta Türkçe vurgusu
"Türkiye Yüzy?l? Maarif Modeli"nde Türkçenin bütün zenginli?iyle toplumun birbiriyle ileti?imine, bu ileti?imi anlamland?rma çabalar?na ve kültür unsurlar?n?n nesilden nesile aktar?lmas?na öncülük ve e?lik etti?ine vurgu yap?ld?.
 
Bu nedenle Türkçenin ö?retimi ve ö?rencilerin dil becerilerinin geli?tirilmesi, e?itim sisteminde temel bir politika olarak yer ald?. E?itimin her a?amas?nda, Türkçenin ö?retimine, do?ru kullan?m?na titizlikle dikkat edilecek. Türkçenin etkili kullan?lmas?na yönelik becerilerin kazand?r?lmas? da tüm derslerin ortak hedefi olarak belirlendi.
 
Matematik alan becerileri
Matematik alan becerileri ilkokul, ortaokul ve lise düzeyini kapsayan ve süreç bile?enleri ile modellenebilen beceriler dikkate al?narak belirlendi. Yeni müfredatta yer verilen 5 matematik alan becerisi, matematiksel muhakeme, matematiksel problem çözme, matematiksel temsil, veri ile çal??ma ve veriye dayal? karar verme, matematiksel araç ve teknoloji ile çal??ma olarak belirlendi.
 
Fen bilimleri dersine 13 alan becerisi geldi
"Türkiye Yüzy?l? Maarif Modeli"nde 13 farkl? fen bilimleri alan becerisi tan?mland?. Fen bilimleri alan becerileri, bilimsel gözlem, s?n?fland?rma, bilimsel gözleme dayal? tahmin, bilimsel veriye dayal? tahmin, operasyonel tan?mlama, hipotez olu?turma, deney yapma, bilimsel ç?kar?m yapma, bilimsel model olu?turma, tümevar?ma dayal? ak?l yürütme, tümdengelime dayal? ak?l yürütme, kan?t kullanma ve bilimsel sorgulama becerilerinden olu?tu.
 
Fen bilimleri alan becerilerinin tamam? birbiriyle ili?kili olup baz? beceriler ise birden fazla beceriyi kapsayacak biçimde yap?land?r?ld?.
 
Sosyal bilimler için 17 alan becerisi belirlendi
Yeni müfredatta sosyal bilimler alan becerileri kapsam?nda yerli ve yabanc? literatür, alan?n kendine özgü yap?s? ve ça??n gereklilikleri göz önünde bulundurularak 21. yüzy?l becerileri ile de güçlü ili?kileri olan 17 alan becerisi belirlendi. Bunlar, "zaman? alg?lama ve kronolojik dü?ünme, kan?ta dayal? sorgulama ve ara?t?rma, tarihsel empati, de?i?im ve süreklili?i alg?lama, sosyal kat?l?m, giri?imcilik, mekansal dü?ünme, co?rafi sorgulama, co?rafi gözlem ve saha çal??mas?, harita, tablo, grafik, ?ekil ve diyagram, mant?ksal muhakeme, felsefi sorgulama, felsefi muhakeme, felsefi dü?ünce ortaya koyma, ele?tirel sosyolojik dü?ünme, tarihsel sorun analizi ve karar verme" becerileri olarak s?raland?.
 
Yetkin ve erdemli insan? önceleyen ö?renci profili
Yeni müfredat ile ilk kez yeni bir ö?renci profili tan?m? da yap?ld?. Buna göre müfredat?n hedefledi?i ö?renci, "yetkin ve erdemli insan" olarak tan?mland?. Yetkin ve erdemli insan? önceleyen ö?renci profili, yeni müfredatta ana merkeze al?nd?. Sadece akademik ba?ar?lara odaklanman?n do?ru olmad???, her bir ö?rencinin kendine özgü potansiyeli oldu?u tespitine öncelik verildi.
 
Yetkin ve erdemli insan, ruh ve beden bütünlü?ü, bilgi ve bilgelik, geçmi?ten gelece?e e?itim prensibi, de?erler, ahlaki bilinç ve estetik bak?? aç?s?na sahip olma prensipleri üzerinden tasarland?.
 
Ö?renci profili olu?turulurken zamansal bütünlük, ontolojik bütünlük ve epistemolojik bütünlü?ü sa?lama yan?nda aksiyolojik olgunluk da dikkate al?nd?.
 
Yetkin ve erdemli ö?renci profilinin ancak çok yönlü bir geli?im ile ortaya ç?kabilece?inden yola ç?k?lan müfredatta, ö?rencilerin hem kendisi hem de toplum için daha sa?l?kl? ve dengeli bir insan olmas?, çok yönlü bir bilgi ve dü?ünme yelpazesi geli?tirmesi hedeflendi. Bu bak?? aç?s?yla e?itim sürecinin "anl?k ba?ar?lar?yla" de?il; "süreç olarak ele al?nmas?", oda?a al?nd?.
 
"Erdem-De?er-Eylem Modeli" ilk kez geli?tirildi
Yeni müfredatta ayr?ca ilk kez "Erdem-De?er-Eylem Modeli" de yer ald?. De?erlerin e?itim sürecinde do?al süreç içinde edinilmesi için özgün bir yakla??mla tasarlanan bu modelde "adalet", "sayg?" ve "sorumluluk" üst de?erler olarak ele al?nd?. Ayr?ca duyarl?l?k, merhamet, estetik, temizlik, sab?r, tasarruf, çal??kanl?k, mütevaz?l?k, mahremiyet, sa?l?kl? ya?am, sevgi, dostluk, vatanseverlik, yard?mseverlik, dürüstlük, aile bütünlü?ü, özgürlük de?erlerinin programlar içinde i?lenmesiyle içsel ahenge sahip "huzurlu insan", "huzurlu aile ve toplum", "ya?anabilir çevre" hedeflendi.
 
Beceri odakl? ö?retim program?
Ö?retim programlar?nda, ö?rencilerin edinmesi beklenen ö?renme ç?kt?lar?, bilgi ve alana özgü becerilerle birle?tirildi ve "beceri temelli bir program yap?s?" olu?turuldu.
 
"Türkiye Yüzy?l? Maarif Modeli"nde "bütüncül e?itim yakla??m?" gere?i bilgi, beceri, e?ilim, tutum-davran??lar ile de?erler ili?kilendirildi.
 
Soyut dü?ünceleri eyleme dönü?türen kavramsal beceriler
Temel, bütünle?ik ve üst düzey dü?ünme becerilerinden olu?an "kavramsal beceriler", ö?renme ya?ant?lar? ile güçlü ?ekilde ili?kilendirilerek ö?retim programlar?nda daha görünür ve i?levsel hale getirildi.
 
Sosyal-duygusal ö?renme becerileri
Sosyal-duygusal ö?renme becerileri, ö?retim programlar?n?n bir bile?eni olarak ele al?nd?. Bu beceriler, ö?renme ç?kt?lar?yla do?rudan ili?kilendirildi.
 
Ö?rencinin aktif oldu?u program
Yeni müfredatta, e?itim ö?retim süreçlerinde ö?rencilerin aktif ?ekilde kat?l?mlar?n? sa?layacak ö?renme ya?ant?lar? tasarland?.
 
Bireysel farkl?l?klar? merkeze alan ve becerilerin tetikleyicisi e?ilimler
Yeni ö?retim programlar?nda "e?ilimler", daha da önem kazand?. Bireysel farkl?l?klar? merkeze alan müfredatta e?ilimlerin becerileri tetikledi?ine odaklan?ld?.
 
E?ilimlerin ö?rencilerin edindikleri becerileri sergilemelerinde belirleyici role sahip oldu?u vurguland?.
 
Programlar aras? bile?enler olarak "okuryazarl?k" becerileri
Okuryazarl?k becerileri, yeni haz?rlanan ö?retim programlar?n?n kesi?im noktas? olarak ele al?nd? ve bunlara her bir derse ait ö?retim program?nda aç?k bir ?ekilde yer verildi.
 
Bu kapsamda, "sistem okuryazarl???" ilk kez müfredata girdi. Sistem okuryazarl??? ile ö?rencilerin getirilen herhangi bir konuda ö?renme yöntemini kendisinin belirlemesi, kendi kendine ö?renebilmesi amaçland?.
 
Bunun hayata geçirilmesi için dokuz alt okuryazarl?k türü de belirlendi. Bu okuryazarl?k türleri ise bilgi okuryazarl???, dijital okuryazarl?k, finansal okuryazarl?k, görsel okuryazarl?k, kültür okuryazarl???, vatanda?l?k okuryazarl???, veri okuryazarl???, sürdürülebilirlik okuryazarl???, sanat okuryazarl??? olarak s?raland?.
 
Okuryazarl?k türleri, okul öncesinden ba?lanarak sarmal bir yap? içerisinde ö?renciye kazand?r?lacak.
 
Ö?rencinin kendini in?as?na imkân veren ö?renme ya?ant?lar?
Bakanl???n yeni müfredat?nda, aktif ö?renmeyi temel alan ö?retim uygulamalar?, bütüncül geli?imi destekleyerek derin ö?renmeyi sa?lamaya yönelik anlaml? ö?renme ba?lamlar? içinde gerçekle?tirildi.
 
Ö?renmeyi geni?leterek ve derinle?tirerek zenginle?tirme
"Türkiye Yüzy?l? Maarif Modeli"nde zenginle?tirme, ö?rencilerin ileri düzey kavramlar? ve karma??k dü?ünce yap?lar?n? ke?fetmelerini te?vik edecek ?ekilde kurguland?. Böylece ö?rencilerin potansiyellerini mümkün olan en üst düzeye ç?karmalar?na katk? sa?lamak amaçland?.
 
Program d??? etkinlikler
Yeni müfredatta, disiplinler üstü ve disiplinler ötesi yakla??m? destekleyen program d??? etkinlikler de s?raland?.
 
Programda bu etkinliklerle ilgili, "Ö?rencilerin kendilerini tan?malar?na yard?mc? olan program d??? etkinlikler; spordan sanata, kulüplerden gönüllülük faaliyetlerine, kamplardan yar??malara, dinletilere ve sergi, ziyaret, konferans, turnuva gibi çok çe?itli ilgi alanlara yönelik faaliyetleri kapsar ve disiplinler üstü ve disiplinler ötesi yakla??mla temel ya?am becerilerini ke?fetmeleri ve geli?tirmeleri için ö?rencilere f?rsatlar sunar." de?erlendirmelerine yer verildi.
 
Sonuç yerine süreç odakl? ölçme de?erlendirme yakla??m?
Bakanl???n yeni e?itim program?nda, sonuç yerine süreç odakl? ölçme de?erlendirme yakla??m? benimsendi. Bu yakla??mla, ölçme de?erlendirme uygulamalar?nda tan?lay?c?, biçimlendirici ve düzey belirleyici de?erlendirme yöntemleri aras?nda denge sa?land?.
 
Okul temelli planlama
Öte yandan, ö?retim programlar?n?n uygulanmas?nda, esneklik sa?lanmas? amac?yla yerel ve bölgesel e?itim ihtiyaçlar? dikkate al?nacak, ö?retmenlerin ihtiyaca yönelik i?birli?ine dayal? karar verebilmesine olanak sa?lanacak. Ayr?ca her ders özelinde ihtiyaca göre kullan?labilecek ?ekilde planlama yap?labilecek.
 
Okul temelli planlamada, 10. s?n?f kariyer rehberli?ine ayr?ld?. Ö?retim programlar?nda 10. s?n?f düzeyinde okul temelli planlama için ayr?lan ders saatleri, zümre ö?retmenleri taraf?ndan, meslek seçimi ve kariyer planlama amac?yla ö?rencilere yol gösterici olacak ?ekilde kullan?lacak. Bu kapsamda planlanan e?itim ö?retim faaliyetleri, mesleki rehberlik ve kariyer dan??manl??? ba?lam?nda yürütülecek.