BAKAN ÖZER, KOCAEL?'DE OKUL YÖNET?C?LER? ?LE BULU?TU

Millî E?itim Bakan? Mahmut Özer, Kocaeli program? kapsam?nda gerçekle?tirilen 2022-2023 E?itim Ö?retim Y?l? De?erlendirme Toplant?s?'nda kentte görev yapan okul yöneticileri ile bir araya geldi.  

BAKAN ÖZER, KOCAEL?'DE OKUL YÖNET?C?LER? ?LE BULU?TU
31 Ekim 2022 - 18:30
Kocaeli Kongre Merkezi'nde gerçekle?tirilen programda konu?an Bakan Özer, düzenlenen il e?itim de?erlendirme toplant?s?nda Kocaeli'nin e?itim alan?nda geldi?i noktan?n ayr?nt?l? olarak ele al?nd???n? ifade ederek kentin e?itim yat?r?m? için yakla??k 960 milyon lira olan bütçesine 1 milyar 325 milyon liral?k ilave yap?larak 2022 y?l? bütçesinin 2 milyar 285 milyon liraya ç?kar?ld???n? belirtti.
 
Özer, 2022-2023 e?itim ö?retim y?l?na çok h?zl? ba?lad?klar?n? söyleyerek "17 Haziran'da e?itim ö?retimi kapatt?ktan sonra ?stanbul'da 4 binin üzerinde okul yöneticimizle bir araya geldik. Hem dertle?erek bir y?ll?k e?itim politikalar?n? kar??l?kl? konu?abilme imkân?m?z oldu. Ayn? zamanda dedik ki 2023 y?l?, cumhuriyetimizin kurulu?unun 100. y?l?. Bu yüzüncü y?la çok güzel bir ba?lang?ç yapal?m. Tüm okullar?m?z? güçlü bir ?ekille yeni e?itim ö?retim y?l?na haz?rlayal?m ve ?stanbul'da ba?latm?? oldu?umuz o haz?rl?k süreçlerini, gitti?imiz tüm illerde devam ettirdik. Çal??malar?m?za, ayn? ?ekilde ve durumu yerinde görerek devam ediyoruz." diye konu?tu.
 
Son on dokuz y?lda e?itimde f?rsat e?itli?ini merkeze alarak bunu güçlendirmek için her y?l da??t?lan ücretsiz kitaplar?n niteli?inin daha fazla art?r?larak tüm ö?rencilere e?itim ö?retim y?l?n?n ba??nda haz?r hâle getirildi?ini hat?rlatan Özer, bu y?l da ayn? hassasiyetle 153 milyon ders kitab?n?n ücretsiz olarak Türkiye'deki 81 ilde da??t?ld???n? kaydetti. Özer, bu y?l ayr?ca bir yenilik yap?larak yard?mc? kaynak probleminin çözülmesi ad?na ilk kez tüm s?n?f kademelerinde 160 milyon yard?mc? kayna??n ö?rencilere ula?t?r?ld???n? anlatt?.
 
Güncellenen ?ekliyle okullara gönderilen bütçe 5.5 milyar liraya ula?t?
Okullar?n temizli?i için ilk kez bu y?l okullar?n aç?lmas? beklenmeden bir hafta önce 60 bin temizlik eleman?n?n okullara gönderildi?ini dile getiren Özer ?öyle devam etti: "Y?llardan beri özlem olan; okullar?m?z?n temizlik, k?rtasiye, küçük onar?m, donat?m gibi ihtiyaçlar?n? kar??lamak üzere tüm okullar?m?za kendi bütçesini gönderdik. ?lk kez 57 bin 108 okulumuzun tamam?na bütçe gönderdik. Yeni güncellendi, 5,5 milyar lira bütçeyi okullar?m?za gönderdik. Son yirmi y?lda yap?lan devasa yat?r?mlarla e?itimin tüm kademelerinde okulla?ma oran?n? yüzde 90'?n üzerine ç?karmak için bütçeden her y?l en büyük pay? Millî E?itim Bakanl???na veren bir hükûmetin Millî E?itim Bakanl???n?n, okullar?n ihtiyac?n? kar??lamaktan aciz kalabilmesi mümkün de?ildir."
 
Bir yirmi y?l muhasebesi yap?lmas? gerekti?inin alt?n? çizen Özer; bir ülkenin en önemli ve kal?c? sermayesinin be?eri sermaye oldu?una, be?eri sermayenin niteli?ini art?racak en önemli enstrüman?n da e?itim oldu?una i?aret ederek 2. Dünya Sava?? sonras? geli?mi? ülkelerin okul öncesinden ortaö?retime, e?itimin tüm kademelerinde okulla?ma oranlar?n? yüzde 100'e ula?t?rmak için devasa yat?r?mlar yapt?klar?n? söyledi. Özer, "Bizde durum 2000'li y?llar?n ba??nda ilkokul hariç çok kötüydü. ?öyle: Be? ya?taki okulla?ma oranlar? yüzde 11, ortaö?retimdeki okulla?ma oran? yüzde 44 ve k?z çocuklar?n?n okulla?ma oran? yüzde 39.2 ve yüksekö?retimdeki net okulla?ma oran? yüzde 14 idi. En k?ymetli sermaye be?eri sermaye ise bu sermaye o zamanlar neden e?itimle bulu?turulamad?? ??te Türkiye'nin son yirmi y?lda e?itimdeki seferberlikle bölge ve ?ehir ayr?m? yap?lmaks?z?n Türkiye'nin her noktas?na e?itim yat?r?m? ula?t?r?ld? ve yirmi y?l gibi k?sa bir sürede sonuçlar ortaya ç?kt?." dedi.
 
Özer, "Bu yirmi y?lda, be? ya?taki okulla?ma yüzde 11'den yüzde 97'ye ç?kt?. Ortaö?retimdeki okulla?ma oran? yüzde 44 iken bugün yüzde 95 oldu. Ortaö?retimdeki k?z çocuklar?n?n 2000'li y?llardaki okulla?ma oran? yüzde 39 iken bugün yüzde 94.66'ya ula?t?." diye konu?tu. Özer ayr?ca, sadece bunlar?n yap?lmad???n?, e?itimin önündeki tüm antidemokratik uygulamalar?n da kald?r?ld???n? belirterek ba?örtülü çocuklar?n e?itimle bulu?amad???n?, üniversiteye eri?emedi?ini, bugün kad?na ?iddet ile ilgili konu?anlar?n o zamanlar ba?örtüsü ile ilgili konu?mad???n?, ba?örtüsü ile beraber katsay? zulmü gibi uygulamalar?n da kald?r?ld???n? belirtti.
 
Akademik olarak ba?ar?l? bir ö?rencinin imam hatibe giderek kaymakam, vali, savc? ve bürokrat olmas?n?n o dönem istenmedi?ini ifade eden Özer, ?unlar? söyledi: "Meslek liselerinde, katsay? uygulamas? ile ülke, ekonomik kalk?nmas?n? yerine getiremesin  isteniyordu. Biz kald?rd?k bu uygulamay?. Okullar?m?zda Kur'an-? Kerim, dini bilgiler ve peygamberin hayat? seçmeli dersleri getirdik. E?itimde f?rsat e?itli?i ile ilgili dünya kadar sosyal politika uyguland?. Bugün bir buçuk milyon ö?rencimiz ücretsiz yemek yiyor. Gelinen noktada, 19 milyon 150 bin ö?rencinin oldu?u, 1.2 milyon ö?retmenin oldu?u devasa bir e?itim sistemine sahip olduk. Yani son yirmi y?l; hiçbir ayr?mc?l???n -mezhebine, cinsiyetine göre- ayr?m?n yap?lmad??? bir döneme tekabül ediyor ve bu yap?lanlar kaliteye ra?men yap?lmad?. Bir e?itim sistemindeki ö?renci say?s?n? art?rabilirsiniz, kalite bu art?r?mla birlikte yükselmezse o zaman büyüme, sa?l?kl? bir büyüme de?il."
 
PISA ve TIMSS uluslararas? ö?renci ba?ar? ara?t?rmalar?na göre Türkiye'nin son yirmi y?lda girdi?i tüm ara?t?rmalardan bir önceki döneme göre puanlar?n? yükselterek ç?kt???n? dile getiren Özer, "OECD raporunda, '15 ya? grubunda ö?renci say?s?n? en fazla art?ran ülke Türkiye olmas?na ra?men matematik ve fen okuryazarl???nda puan?n? en çok yükselten birinci ülke Türkiye'dir.' diyor. O zaman büyüme ile kalite aras?nda bir fark yok." ifadesini kulland?.
 
Özer, "Derslik ba??na dü?en ö?renci say?s? 2000'li y?llardan daha dü?ük noktada. 2000'li y?llarda o yüzde 11, yüzde 44'ler varken ö?retmen ba??na dü?en ö?renci say?s? 40'lar civar?ndayd?. Ö?renci say?s? bu kadar artmas?na ra?men bugün ö?retmen ba??na dü?en ö?renci say?s? OECD ortalamas?na ula?t?. Nas?l ula?t?? 500 bin olan ö?retmen say?s? 1,2 milyona ç?kart?ld?. 750 bin ö?retmen son on dokuz y?lda atand?. ??te bunun da bir kahraman? var; Say?n Cumhurba?kan?m?z Recep Tayyip Erdo?an'a e?itime vermi? oldu?u tüm bu destekler için, ülkemizin be?eri sermayesinde yapm?? oldu?u bu yat?r?mlar için ve aç?klanan 'Türkiye Yüzy?l?'n?n tohumlar?n? son yirmi y?lda e?itim sayesinde att??? için en içten ?ükranlar?m?z? arz ediyoruz." dedi.
 
E?itimde eri?im noktas?nda sorunlar?n çözüldükten sonra bakanl?k olarak üç noktaya e?ilim gösterildi?ini kaydeden Özer, birincisinin okul öncesi seferberli?iyle e?itimde f?rsat e?itli?inin güçlendirilmesi oldu?unu söyledi. Özer ?öyle devam etti: "Bunun için iki alt ba?l?k kulland?k. Bir, okul öncesi e?itimdeki okulla?ma oranlar?n?n OECD ortalamas?na getirilmesi. Okul öncesi e?itim hepinizin malumu... E?itimde f?rsat e?itli?inin bam telidir. E?itimdeki e?itsizlikler lisede ortaya ç?k?yor ama kayna?? okul öncesidir. Göreve geldi?imde Türkiye'de 2 bin 782 anaokulu vard?, Emine Erdo?an Han?mefendi'nin himayesinde proje ba?latt?k, '3 bin  yeni anaokulu yapaca??z.' dedik. Bir y?l gibi k?sa sürede, 2 bin 50 ba??ms?z anaokulu açt?k ve ayn? zamanda 15 bin 500 ba??ms?z ana s?n?f?n? hizmete ald?k. Üç ya?ta, A?ustos 2021'de yüzde 9 olan okulla?ma oran?n? ?u anda yüzde 14'e ç?kard?k. 4 ya?ta okulla?ma oran? yüzde 16 iken bugün yüzde 35'e, 5 ya?ta okulla?ma oran? yüzde 65 iken bugün yüzde 97'ye yükseldi. Allah'?n izniyle y?l?n sonuna kadar dört bine yak?n anaokulunu hizmete alaca??z. Okul öncesi e?itim sadece bili?sel becerileri art?rm?yor, bili?sel olmayan psikolojik, sosyolojik, duygusal becerileri de art?r?yor. Okul öncesine gidenler e?itimde daha uzun süre kal?yor. ?stihdamda daha uzun süre kal?yor ve suça bula?ma oranlar? çok daha dü?ük oluyor. Yani biz okul öncesi e?itime yapt???m?z bu yat?r?mla sadece e?itimde f?rsat e?itli?ini güçlendirmeyece?iz, ayn? zamanda 'Türkiye Yüzy?l?' için sa?l?kl? bireyler yeti?tirece?iz."
 
E?itim ve f?rsat e?itli?ini güçlendirmek için at?lan ikinci ad?m?n okullar aras? imkân farkl?l?klar?n?n azalt?lmas? oldu?unu belirten Özer, 57 bin 108 okulun mümkün oldu?u kadar ayn? imkâna sahip olmas?n? istediklerini, buna da yine Emine Erdo?an Han?mefendi'yle birlikte ba?land???n? söyledi. 
 
"Kütüphanesiz Okul Kalmayacak" pojesi kapsam?nda iki ay gibi k?sa sürede 16 bin 361 kütüphane yap?larak 2021 y?l? sonu itibar?yla kütüphanesi olmayan tek bir okul b?rakmad?klar?n? hat?rlatan Bakan Özer, kitap say?s?n? bir y?lda 28 milyondan 85 milyona ç?kard?klar?n?, hedeflerinin de 100 milyon oldu?unu kaydetti. 
 
Mesleki e?itimde 1000 Okul projesi ile Temel E?itimde 10.000 Okul projesini ba?latt?klar?n?, 2023 y?l?nda da Ortaö?retimde 10.000 Okul projesini ba?latacaklar?n? ifade eden Özer, "Amac?m?z, gelir seviyesi veya bulundu?u bölgeden ba??ms?z olarak bu ülkenin tüm vatanda?lar?n?n çocuklar?n?n ayn? e?itim ortam?na sahip olmas?n? sa?lamak. Yani e?itimde f?rsat e?itli?ini güçlendirmek." dedi.
 
Mesleki e?itimin önündeki katsay? engelinin 2012 y?l?nda kald?r?lmas?ndan sonra Millî E?itim Bakanl??? olarak mesleki e?itimi aya?a kald?rmak için çok say?da projeyi hayata geçirdiklerini dile getiren Özer, yapt?klar? hamleyle sektörün tüm temsilcilerini e?itimin tüm süreçlerine dâhil ettiklerini belirterek ?unlar? söyledi: "Bu hamle, meslek liselerindeki döner sermaye kapsam?ndaki üretim kapasitesinin artt?r?lmas? hamlesi, bir yandan meslek liselerini çok k?lmaya ba?lad?. 28 ?ubat sürecinin suyunu tersine çevirdi?i yani akademik olarak ba?ar?l? ö?rencileri kendisinden uzakla?t?rd??? bu ak?nt?y? bu yakla??mla tersine çevirdik. Art?k akademik olarak ba?ar?l? ö?renciler meslek liselerini seçmeye ba?lad?lar. Üretim kapasitesi 2019 y?l?nda 200 milyon bantlarda iken 2021 y?l?n? 1 milyar 162 milyonla kapatt?k. E?er mesleki e?itimi üretim kapasitesini art?rmam?? olsayd?k Kovid-19 salg?n sürecini Türkiye'nin bu kadar kolay atlatabilmesi mümkün de?ildi. Hat?rlay?n... O maskeleri, dezenfektanlar?, tek kullan?ml?k önlükleri, tulumlar?, yüz koruyucu siperlikleri, solunum cihaz?n?, maske makinesini meslek lisesinin o fedakâr ö?retmenleri ve ö?rencileri ürettiler ve ihtiyac? olan tüm noktalar?na ula?t?rd?lar.  Meslek liseleri, o 'Ne olacak meslek liselerinin hâli?'nden herkesin can derdine dü?tü?ü günde, ayn? Kurtulu? Sava?? ruhuyla birlikte devletinin, milletinin yan?nda oldu?unu gösteriyor."
 
Daha sonra AR-GE ve inovatif yakla??mlar?n devreye al?nd???n? bildiren Özer, "Say?n Cumhurba?kan?m?z?n kat?l?m?yla Külliye'de meslek liselerindeki 55 AR-GE merkezini açt?k. Meslek liseleri; patent, faydal? model, marka tasar?m tescili almaya ba?lad?lar. Sonra o yakla??m? tüm okullar?m?za yayg?nla?t?rmaya ba?lad?k." dedi.
 
Özer sözlerini ?öyle sürdürdü:
"Millî E?itim Bakanl???n?n son 10 y?ldaki tescil say?s? 2,9 olup y?ll?k 3'tür. 2022 y?l?nda 8 bin 300 tescil ald?k. E?er biz ülke olarak rekabet etmek istiyorsak rekabet kapasitemizi art?rmak istiyorsak giri?imci ruhlu gençler yeti?tirmemiz gerekiyor. Bunun da yolu fikrî mülkiyet ve s?nai haklardan geçiyor. Bak?n, K?ta Avrupa ihracat kalemlerine, en yüksek rakam inovatif yakla??mlar? merkezine alm?? olan ?irketlerin yapm?? olduklar? katk?lardan geliyor. Biz temel e?itimde, ortaö?retimde bu kültürü güçlendirdikçe ülkemiz çok daha kendisini iyi hissedecek, gelece?e umutla bakacak. Meslek liseleri ihracat yapmaya ba?lad?. En son ?stanbul'da bir meslek lisemiz üretmi? oldu?u kâ??t havluyu Fransa'ya ihraç etti. T?r u?urlama törenine kat?ld?m ama güzel olan ?ey ?uydu: Kâ??t havluyu üretmekle kalmam??lard?, ka??t havluyu üreten makineyi de onlar ürettiler."
 
Özer, mesleki e?itimdeki ikinci iyile?tirme hamlesinin mesleki e?itim merkezlerinde yap?ld???n? kaydederek mesleki e?itim kanununda yap?lan de?i?ikli?e i?aret etti. Özer, "Her ay alm?? olduklar? asgari ücretin üçte biri, yüzde otuzu olan miktar?n devlet taraf?ndan ödenmesi, i?veren üzerinden o yükün kald?r?lmas? ve kalfalar?n da art?k yüzde otuz de?il yüzde elli almas?yla ilgili iyile?tirmeler için Meclisteki desteklerinden dolay? k?ymetli vekillerimize te?ekkür ederim." diye konu?tu.
 
De?i?ikli?in üzerinden on ay geçti?ini belirten Özer ?öyle devam etti: "Tüm Türkiye'de mesleki e?itim merkezlerindeki ç?rak, kalfa say?s? 159 bin idi. Bugün 930 bin. Say?n Cumhurba?kan?m?z aç?klam??t?, bir milyon ç?rak kalfa hedefi... ?n?allah, kas?m ay?n?n ortas?na bu hedefe ula?m?? olaca??z, hatta y?l sonunda bir milyonu da geçece?iz. Hatta diyor ki devlet: '??letmeni aç, ç?ra?? ben gönderiyorum, asgari ücretin üçte birini ben veriyorum. ?? kazalar? ve meslek hastal?klar?na kar?? da sigortas?n? ben üstleniyorum.' Mesleki e?itim merkezlerinden mezun olanlar?n istihdam oran? yüzde 88. O yüzde 88'in e?itim ald??? i?letmedeki istihdam oran? da yüzde 75. Bu neyi gösteriyor? ??veren, dört y?l beraber çal??t???, e?itimine katk? sundu?u insan kayna??n? istihdam etmek istiyor. ??te bu açm?? oldu?unuz kap?yla küçük ve orta ölçekli i?letmeler için özellikle çok kritik olan ç?rak kalfa usta problemini, in?allah, kökünden çözmü? olaca??z."
 
Özer, üçüncü hamlenin ise ö?retmenlerin ki?isel ve mesleki geli?imlerinin çok boyutlu olarak desteklenmesi oldu?unu belirtti. Özer, bir e?itim sisteminin ö?retmeni kadar güçlü oldu?unu ifade ederek ?öyle devam etti: "Onun için iki yakla??m geli?tirdik. Birincisi, ö?retmenlerimizin mesleki ve ki?isel geli?imlerine özel önem vererek oradaki kapasiteyi artt?rmak. O e?itimlerle ilgili problemlere ve literatüre bakt???m?z zaman en fazla ?ikayet edilen konu ?uydu: Bakanl?k kendisi e?itim program? düzenlemesin, ö?retmenin ne istedi?ine kulak versin. ??te bu gerekçeyle istedik ki okul temelli mesleki geli?im program?n? ba?latal?m ve ilk kez okul temelli, siz de?erli okul yöneticilerinin okullar?n?zdaki ö?retmenlerin hangi e?itime ihtiyac? varsa onu planlay?p bütçesinin bizim gönderdi?imiz bir e?itim modeline geçi? yapt?k. 
 
E?itim sistemindeki iyi örneklerin görülmesi için ö?retmen ve yönetici hareketlilik program? ile mesleki geli?im topluluklar?n? ba?latt?klar?n? hat?rlatan Özer, olu?turduklar? ÖBA platformu sayesinde ö?retmen ba??na dü?en e?itim saatini 44'ten 2022 y?l?n?n ilk dokuz ay?nda 194 saate ç?kararak ilk kez OECD ortalamas?n?n oldukça üzerine ç?kard?klar?n? kaydetti. 
 
Özer ?öyle devam etti: "2021 y?l?nda ö?retmenlerin e?itimi için kullan?lan bütçe sadece 8.9 milyonken bu seneki bütçe 292 milyon. Bunun 210 milyonunu okullara gönderdik. Ö?retmenlerin istedi?i e?itimleri almas? için kullan?n ki 2023 y?l?nda çok daha fazla bütçe gönderelim. 
 
Ö?retmenlik Meslek Kanunu'na da de?inen Bakan Özer, 3600 ek gösterge hakk? verilen ilk meslek grubunun ö?retmenler oldu?unu vurgulad?. 
 
Bu konuda daha önce getirilen kariyer sistemini geli?tirerek uzman ve ba?ö?retmenlik alan?ndaki kotay? kald?rd?klar?n? belirten Özer, ö?retmenlik kariyer basamaklar? konusunda uygulanacak s?nav?n manipüle edildi?ini söyleyerek buna ra?men ?artlar? sa?layan ö?retmenlerin yüzde 95'inin bu e?itimlere ba?vurdu?unu, bu ö?retmenlerin yüzde 99'unun e?itimlerini tamamlad???n?, e?itimlerini tamamlayan ö?retmenlerin de yüzde 98'inin s?nava ba?vurdu?unu kaydederek ö?retmenlere te?ekkür etti. 
 
Son zamanlarda Ö?retmenlik Meslek Kanunu'na kar?? ö?retmenlere yönelik eylem ça?r?lar?na da de?inen Özer, "?una emin olun, sizi bizden daha fazla seven hiç kimse olmaz. Sizin derdinizle dermanlanan, ko?ullar?n?z?n iyile?tirilmesi için gece gündüz demeden ç?rp?nan hiç kimseyi bulamazs?n?z." dedi. 
 
Eylemlerden dolay? ö?rencilerin ma?dur olmamas? için her türlü önlemi ald?klar?n?, derslerin hiçbir kesintiye u?ramadan devam etmesini istediklerini dile getiren Özer, söz konusu eyleme kat?lan ö?retmenlerin ders ücretlerinin kesilece?ini; velilerle temas kurup ö?rencinin okula gelmesini engelleyen ö?retmenler hakk?nda da yasal i?lem ba?lat?laca??n? ifade etti. 
 
Bakan Özer ?öyle devam etti: "Ö?retmenlik Meslek Kanunu'na göre in?a edilen bir sistematik var ve bu sistematik zorunlu de?ildir. Zorunlu olmayan bir ?eyin eylemi olmaz. Rasyonel de?ildir. ?stemiyorsan girmezsin. Bir ?ey iste?e ba?l? de?ilse, zorunluysa istenmedi?i zaman eylem yap?labilir ama iste?e ba?l?ysa bunun eylemi olmaz. B?rak yararlananlar yararlans?n bu imkandan. Onun üzerine bir manipülasyon, bir spekülasyon yapmaya hakk?n yok. Ki her konu?mam?zda ifade ettik;: Ö?retmenlik Meslek Kanunu sadece bir ba?lang?çt?r. Yeni ilavelerle her zaman güncellenecektir. Çok daha iyi noktalara getirilecektir."
 
S?navdan sonra k?demli ö?retmenler ile yüksek lisans yapan ö?retmenlerle ilgili Ö?retmenlik Meslek Kanunu'nda iki iyile?tirme yapacaklar?n? belirten Özer, "Bir sahaya sürekli kulak veriyoruz, birlikte karar vererek süreçleri iyile?tirmeye çal???yoruz ama kimse gölge etmesin,  ba?ka ihsan istemiyoruz. Biz okul yöneticilerimizle, ö?retmenlerimizle bu e?itim sisteminin her türlü problemini çözeriz ve çözüldü?ünü de gösterdik. Bir y?l gibi k?sa sürede koymu? oldu?umuz hedeflerin her birini ad?m ad?m gerçekle?tiriyoruz. Bundan sonra da gerçekle?tirece?iz in?allah... Çünkü bu ülkenin problemlerini çözme sevdam?z var bizim. Biz insanlar?n ya?ant?s?na güzellik katmak için çal???yoruz. Biz bu kritik co?rafyan?n dimdik ayakta durabilmesi için çal???yoruz. ??te sizlerle birlikte yol yürüdükçe 'Türkiye Yüzy?l?'n?n in?as?nda çok daha önemli ba?ar?lara imza ataca??z. Ben tüm emekleriniz, çabalar?n?z, gayretleriniz için hepinizi tek tek kutluyor hepinize ba?ar?lar diliyorum." diye konu?tu.

FACEBOOK YORUMLAR

YORUMLAR

  • 0 Yorum