Ç?ÇEK 'Çocuklar?n dijital dünyas?n?' masaya yat?rd?

"Geli?mekte olan dijital dünya, pandemi dönemiyle birlikte hayat?m?z?n her noktas?nda yerini almaya ba?lad?. Bu dönemde internet üzerinden yap?lan al??-veri?ler artarken sosyal mecralarda geçirilen zamanda da patlama ya?and?. Bu çerçevede dijital ça??n al??kanl?klar?yla birlikte kar??m?za ç?kan sorunlar?, Çocuk ?çin ?çerik Derne?i (Ç?ÇEK) “Çocuklar?n Dijital Dünyas?” konusuyla düzenledi?i oturumda de?erlendirdi.
nnHAYDUTLAR VE SAVA?ÇILARnÇocuk ?çin ?çerik Derne?i Dan??ma Kurulu Üyesi Prof. Dr. Belma Tu?rul, dijital dünyada yer alan içerik üreticileri “haydut ve sava?ç?” metaforlar? kullan?larak ikiye ayr?labilece?ini söyledi. nTu?rul, haydut olarak adland?r?lan içerik üreticilerinin ticari kayg? güttü?ünü söylerken sava?ç? üreticilerin de çocu?un olumlu içeri?e ula?mas?n? amaç edindiklerini belirtti ve sözlerine ?öyle devam etti:n"Çocuklar?n dijital dünyan?n avantajlar?ndan faydalanabilmeleri için sava?ç? üreticiler mutlaka desteklenmeli. ?çerik üreticilerinin dijital içerik al?c?lar? ile i? birli?i içinde olmas? gerekiyor. Pasif olan içeriklerin interaktif hale getirilmesi ile de dijital içeriklerin, çocuklar?n olumlu becerilerini destekleyici unsurlar bar?nd?rmas?na hizmet etmeli"n nSOSYAL MEDYA KULLANICILARININ 3’TE 1’? ÇOCUKn?stanbul Üniversitesi ?leti?im Fakültesi Radyo, Televizyon, Sinema Bölümü Ö?retim Üyesi ve Çocuk ?çin ?çerik Derne?i Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Nilüfer Pembecio?lu, Türkiye’nin yüksek oranda çocuk nüfusuna sahip oldu?unu ve sosyal medya kullan?c?lar?n?n da 3’te 1’ini çocuklar?n olu?turdu?unu aç?klad?.nBu yüksek orana kar?? nitelikli dijital okuryazarl???n çocuklar?n ya?amlar?n? sa?l?kl? sürdürebilmeleri ve e?itimleri için son derece önemli oldu?unu da sözlerine ekleyen Pembecio?lu, "Çocuklara dijital dünyadaki bilgi kirlili?ini ve bu kirlili?in hangi kaynaklardan kontrol edilebilece?ini ö?retmek gerekiyor. Ayn? zamanda ?üpheci bir yakla??m?n neden var olmas? gerekti?i de anlat?lmal?" dedi. nYET??K?NLER DE KEND?N? KAYBEDEB?L?YORnPembecio?lu, 'Z ku?a??'n?n bireysel özgürlü?e oldukça önem verdi?inin de vurgusunu yaparak sözlerine ?öyle devam etti:"Baz? aileler ise çocuklar?n?n dijital dünyadaki her ad?m?n? kontrol etmek istiyor. Dolay?s?yla her ne kadar aileler kontrol etme çabas? içinde olsalar da çocuklar taraf?ndan büyük bir direnç ile kar??la??yorlar. Dijitalle?me sadece çocuklar için de?il yeti?kinler için de bir özgürle?me ortam? sa?lad?. Yeti?kinler de çocuklar kadar bu dijital ortam? önemsiyor ve burada kaybolabiliyorlar. Hatta ebeveynlerin, çocuklar?yla birlikte sosyal medya fenomeni olmaya çal??t?klar?n?, bu ba?lamda çocuklar?n? korumak yerine, bu dünyan?n içine daha da çektiklerini ve bu yönde motive etmeye çal??t?klar?n? gözlemliyoruz" nBu kapsamda Pembecio?lu, ebeveynlere ?u önerilerde bulundu:n-Kendi dijital dünya kullan?mlar?na yönelik özele?tiri yapabilmeli ve çocuklar?n?n taklit yoluyla davran??lar?n? modellediklerini unutmamal?lar.n-Çocuklar?n?n seçti?i rol modellerin çocuklar?n?n hangi ihtiyaçlar?n? kar??lad???n? özümsemeli ve çocuklar?n?n ihtiyac?na uygun çözümler üretmeliler.n-Dijital dünyan?n trendlerini takip etmeli; çocuklar?n?n oynad?klar? oyunlar?, telefonlar?na indirdikleri uygulamalar?, kulland?klar? sosyal medya platformlar?n? bilmeli ve ara?t?rmal?lar.n-?çeriklerde verilen mesajlar? çocuklar?n çözümlemelerine yard?mc? olmak için, içerik tüketimi s?ras?nda onlara e?lik etmeliler.nnFIRSAT R?SK? DE BERABER?NDE GET?REB?L?YORnTurkcell ?nsan Haklar? ve Yeni Teknolojiler Hukuku Koordinatörü Gökçe Çobansoy H?zel, dijital bir dönü?ümün içinde oldu?umuz için 7’den 70’e herkesin internet ile iç içe oldu?unu söyledi. Ancak H?zel’e göre, dijital ça? bilginin h?zl? ve ekonomik payla??m? ve ileti?imin kolayla?mas? gibi birçok f?rsat sunuyor olsa da pek çok riski de beraberinde getiriyor.nH?zel, ‘’Ya? ve geli?imine uygun olmayan içerikler, siber zorbal?k, siber u?akla?t?rma, sosyal medyada çocuklar?n görüntülerinin payla??lmas? ya da dijital ba??ml?l?k dijital mecralarda çocuklar?n kar??la?abilece?i risklerden sadece birkaç?’’ diyerek çocuklar? dijital dünyan?n tehlikelerinden korumak ve onlar? dijital dünyaya haz?rlamak için bütünsel bir yakla??ma ihtiyaç oldu?una i?aret etti.nnYASAKLAMAK ÇÖZÜM DE??Ln?stanbul ?l Milli E?itim Müdürlü?ü Veli Akademileri Projesi ?l Koordinatörü Psikolojik Dan??man Betül Ço?kun ise çocuklardaki dijital ba??ml?l?k düzeyine dikkat çekti.nYemek yerken, yatakta ya da aileyle birlikteyken çocuklar?n ekranda bir olmas?n?n çocu?u sosyal, bili?sel ve duygusal olarak olumsuz etkiledi?ini belirten Ço?kun, ‘’Yatarken ekran kullanma al??kanl??? uykuda bozulmalara neden olabiliyor. Bu durumda haf?za, ö?renme h?z? gibi bili?sel fonksiyonlarda zararlar ve dikkat eksikli?i bozukluklar? görülebiliyor. Bu durum okulda da olumsuzluklara neden olabiliyor’’ diye konu?tu.nDijital ça??n içine do?an çocuklarda Teknoloji ba??ml?l???n?n yasaklanarak engellenmeyece?ini de söyleyen Ço?kun, ‘’Bunun yerine çocuklar? do?ru kullan?ma yönlendirmek ve bilinçlendirmek önemlidir. Okul, aile ve di?er tüm payda?larla i? birli?i sa?lanarak do?ru teknoloji kullan?m? konusunda çocuklar bilinçlendirilmeli hatta onlara rol model olunmal?’’ dedi ve ebeveynlere olan önerileri ?u ?ekilde s?ralad?:nn-Ekran kullan?m? konusunda baz? s?n?rlar konulmal?. Dünya Sa?l?k Örgütü 3 ya??na kadar ekran kullan?m?n?n hiç olmamas? gerekti?inin ve ekran kullan?lan ortama dahi maruz kal?nmamas? gerekti?inin alt?n? çizer.-S?n?rlar çocuklar? güvende hissettirir. Çünkü çocu?a belirli, tan?ml?, kendini güvende hissettirecek bir ortam sa?l?yor. ?çinde bulundu?umuz ko?ullarda sadece çocuklara de?il ebeveynlerin kendilerine de s?n?r koymas? gerekiyor. Çünkü anne baba ne kadar ekran kullan?rsa, çocuk da o kadar ekran kullan?yor.n-Aileler çocuklar?n gündemini takip etmeli ve onlar? gündem ve sosyal payla??m a?lar?n? nas?l kullanabilecekleri konusunda bilinçlendirmeliler.n-Ele?tiri cümlelerinden ç?kmak gerekiyor. ‘Bizim zaman?m?zda’ diye ba?layan cümleler kurulmamal?. Çocuklar geçmi? zaman?n de?il, bugünün ve gelece?in insanlar?d?r. Dolay?s?yla bu yeni ko?ullarda çocu?un ne ya?ad???n? ne hissetti?ini ve ne bekledi?ini anlamaya çal??mak gerekiyor.n-Aile içinde hiç kimsenin ekrana bakmad??? bir saat belirleyip hep birlikte etkinlik yaparak vakit geçirilmeli. Buradaki amaç, çocu?a ‘’ben annemle ve babamla bir etkinlik yapt?m, çok güzeldi. Demek ki ben sadece ekrandan mutlu olmuyormu?um’’ dedirtebilmektir.n-Anne babalar bazen her vakti doldurma iste?iyle ve çocuklar? s?k?lmas?n diye çocuklar? ekrana yönlendirebiliyor. Can s?k?nt?s? zaman kayb? olarak görülmemeli. Çocuklar bu duygu sayesinde yaln?z kalma becerisini geli?tirebilmekte. Bu da ona yarat?c?l???n? ve hayal gücünü kullanmay? ö?retmektedir. Onun için s?k?lmalar?na izin vermek gerekiyor.n n "