Favipiravir ilac?yla ilgili yeni aç?klama

Birkaç gün önce ilk sonuçlar? yay?nlanan PRESECO çal??mas?na göre ülkemizde de pandeminin ilk dalgas?ndan sonra Kovid tedavi protokolüne giren "favipiravir" etken maddeli antiviral ilac?n, Kovid 19'da iyile?meyi h?zland?rmad??? gösterildi. ?lac?n ABD'deki pazarlamas?ndan sorumlu firman?n yürüttü?ü ve geçti?imiz y?l kas?m ay?nda ba?lat?lan Faz 3 çal??mas?n?n ilk sonuçlar? geçti?imiz hafta aç?kland?.

?Y?LE?T?RMEDE AVANTAJ SA?LAMIYOR

Favipiravir'in Kovid-19'daki etkinli?ine dair verileri "çift kör kontrollü randomize çal??ma" ile ilk kez ortaya koyan çal??maya ABD, Brezilya ve Meksika'daki 38 merkezden, yakla??k 1150 hafif-orta semptomlu Kovid hastas? dahil edildi. Evde ilaç tedavisi alan hastalar, klinik ara?t?rmac?lar taraf?ndan uzaktan izlendi. Ancak favipiravir tedavisinin hastal??? iyile?tirmede bir avantaj sa?lamad??? ortaya kondu.

Koronavirüs tedavisinde kullan?lm??t?! Bilim Kurulu üyesi: Favipiravir maalesef etkisiz ç?kt?

"TEDAV? PROTOKOLÜNDEN ÇIKARILMASINI BEKL?YORUZ"

?stanbul T?p Fakültesi Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastal?klar? Ö?retim Üyesi ve Sa?l?k Bakanl??? Koronavirüs Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Serap ?im?ek Yavuz, "Favipiravir'le ilgili ?imdiye kadar yap?lan çal??malar ya gözlemseldi, ya da az say?da vaka ile veya plasebo grubu olmayan küçük çapl?, heterojen hasta gruplar?n?n al?nd??? çal??malard?. PRESECO ile ayaktan tedavi gören hastalar incelendi ve ilk aç?klanan sonuçlara göre ilac?n hastal??? tedavi etmede çok da etkin olmad??? gösterildi. Ülkemizde de tedavi protokolünden ç?kar?lmas?n? bekliyoruz. ?imdiye dek ilac? kullanm?? ki?ilerde ise yan etki aç?s?ndan tehlikeli bir durum yok" dedi.

"R?SK GRUBUNDAK?LERDE BEN DE KULLANMAK ZORUNDA KALDIM"

Salg?n durumlar?nda pandemik enfeksiyon tedavisinde, "yeniden konumland?rma" ile kullan?lan baz? tedaviler olabildi?ini, elde hiçbir seçenek olmad??? için benzer enfeksiyonlarda etkinli?i ve güvenli?i gösterilmi? ilaçlarla "k?smi etkinlik ihtimali" için yap?labildi?ini söyleyen Prof. Dr. Yavuz, sözlerini ?öyle sürdürdü:

Ölümcül salg?nlarda büyük çal??malar?n sonuçlar?n? bekleyecek zaman olmad??? için bütün dünya bu ilaçlar? kullanmak durumunda kald?. Hidroksiklorokin bunlardan biriydi, Avrupa ve Amerika'da kullan?lan remdesivir bunlardan biriydi, favipiravir de bunlardan biriydi. Son 6 aya kadar Kovid'de etkili bir ilaç yok diye hep söylüyorduk. Kulland???m?z ilaçlar?n ne kadar etkili oldu?unu bilmiyoruz da diyorduk. Bu, gizlenen bir ?ey de?il. Ama sonuçta ölümcül bir hastal?kla kar?? kar??yas?n?z, k?smi bir etkinli?i bile olsa, özellikle risk gruplar?nda bu ilaçlar? kullanmak zorundas?n?z. Bu çerçevede favipiravir'i ben de kulland?m risk grubu yüksek hastalarda. Faydas? olabilece?ine yönelik veriler oldu?u için. Ama genç, Kovid'i a??r geçirme riski olmayan hastalarda kullanmad?m. Favipiravir ile ilgili ?imdiye kadarki çal??malar?n hepsi ya gözlemsel çal??ma dedi?imiz dezavantajl? çal??malard? ya da heterojen hasta gruplar? ile yap?lm?? çal??malard?. Bu konudaki esas iki çal??madan biri de bu PRESECO çal??mas?yd?.

Uzmanlar ikiye bölündü! Favipiravir koronavirüs tedavisinde etkili mi, etkisiz mi?

"BU ÇALI?MA EN GÜÇLÜ VER?LER? SUNDU AMA KARARI BAKANLIK VERECEKT?R"

Bir di?er çal??man?n da ?ngiltere'de yürütülen "PRINCIPLE" çal??mas? oldu?una i?arete den Prof. Dr. Yavuz, "Onlar da Kovid'de etkili olma olas?l??? diyelim yüzde 20-25 olan bu tarz ilaçlarla ilgili bir çal??ma yürütüyor. Favipiravir de var içinde. O da devam ediyor binden fazla hastayla. Bu iki çal??mada da oral verilen favipiravir ilac?n?n erken dönemde ve a??r olmayan hastalarda, gerçekten de bu antivirallerin etkili olabilece?i ilk haftalarda kullan?larak inceleniyor. Bu nedenle buradan ç?kacak sonuçlar bizim aç?m?zdan çok güvenilirdi. Bu çal??madan birinin ilk sonucu aç?kland? bu hafta ve benim de kafamdaki soru i?aretlerini gideren bir çal??ma oldu. Benim Bilim Kurulu sözcüsü olmad???m? bir kez daha hat?rlatmak istiyorum. Bilim Kurulu üyesiyim ve Bilim Kurulu da bir bilimsel dan??ma kuruludur. Biz bu ilaçlar? ba?tan beridir çok yak?ndan izliyorduk. Her türlü çal??may?, nerede ne ç?kt?, ne tür geli?meler oldu ilaçlarla ilgili, çok yak?ndan izliyoruz, bu bilgileri de payla??yoruz. Ama son tahlilde, salg?n?n her türlü yönetimi sa?l?k otoritesi yani Sa?l?k Bakanl???'n?n kontrolünde. Benim tahminim, favipiravirin de tedavi rehberinden ç?kar?laca?? yönünde. Çünkü bu çal??ma baya?? güçlü veriler sundu." ?eklinde konu?tu.

"?LACI KULLANMI? OLANLARIN END??ELENMES?NE GEREK YOK"

Prof. Dr. Yavuz, ?imdiye dek tedavisinde bu ilac? kullanm?? olan hastalar?n endi?eye kap?lmamas? gerekti?ini de söyleyerek ?u aç?klamay? yapt?:

Bu ilaç vücutta birikip herhangi bir ?ekilde istenmeyen bir sonuca yol açabilecek bir ilaç de?il. Kullan?lan doz da çok yüksek bir doz de?ildi. Asl?nda çok çok daha yüksek dozlar?, RNA virüslerinin tedavilerinde, mesela Ebola'da kullan?l?yor. Bu dozlar?n 2-3 kat? üstelik. Kovid'de k?sa süreli kullan?ld??? için, vücutta uzun vadeli istenmeyen etkileri olmas? ya da ilaç birikimi gibi bir durum söz konusu de?il.

Özellikle evde Kovid tedavisi gören hastalar?n kafas?na göre ilaç kullanmamas? gerekti?ini bir kez daha vurgulayan Prof. Dr. Yavuz, uyard?:

Hastalar çok çe?itli. Komorbiditesi olanlar var, hiçbir risk faktörü olmayanlar var. Herkes kafas?na göre kan suland?r?c?lar, vitaminler steroidler kullanmamal?. Riskine göre gerekiyorsa, hekimin verdi?i tedavileri uygulamal?. Onun d???nda semptomatik ?ikayetleri giderecek ate? dü?ürücüler, a?r? kesiciler d???nda ilaç önermiyoruz

"?Y? HABER, ARTIK ETK?NL??? GÖSTER?LM?? ?LAÇLAR VAR"

Pandeminin yaratt??? çaresizlik nedeniyle bu tarz tedaviler bütün dünyada kullan?ld???n? ve baz?lar?n?n hala da kullan?lmaya devam etti?ini belirten Prof. Dr. Yavuz, bir de iyi haber verdi ve "Ama bunun da sonuna geldik. ?yi haber bu, mesela yurt d???nda kullan?lan monoklonal antikorlar var. Onlar özellikle erken dönemde oldukça etkililer. Ayr?ca iki tane de antiviral ilac?n gene erken dönemde aynen favipiravir gibi oral bir ?ekilde kullan?ld???nda oldukça etkili oldu?u, güvenilir çal??malarla gösterildi. ?u anda esas sorun, tabii ki bütün dünyan?n bu ilaçlara nas?l ula?abilece?i. Kovid'de etkili oldu?u gösterilmi? olan mesela Paxlovid, asl?nda SARS için bulunmu? bir ilaç. SARS kontrol alt?na al?nd?ktan sonra rafa kald?r?lm??, çal??malara kaynak ayr?lmam?? bir daha. Oysa o ilaç ?u anda raflarda haz?r olsayd?, çaresizlik içinde kalmadan biz o ilac? kullan?labilir hale gelecektik" dedi.

"ARTIK ÇOCUKLARIN DA BULA?TIRICI OLDU?UNU B?L?YORUZ"

Pandemideki son durumu da de?erlendiren Prof. Dr. Yavuz, sözlerini ?öyle noktalad?:

Türkiye'de koronavirüs salg?n? seyrinde maalesef kontrolsüz bir gidi? var. Çünkü vaka say?lar? hala yüksek ilerliyor. Elimizde sadece a?? var bu enfeksiyonun bula?mas?n? azaltmak için. O da bu oranlarla engellenemez. Bir s?k?nt? bu. ?kincisi, a??lar?n belli bir süresi var, ek doz zaman? gelen herkes a??lamaya gelmiyor ve onlar da yine enfekte olabilecek gruba kat?lm?? oluyor. Enfeksiyon bu ?ekilde kontrolsüz olarak yay?lmaya devam etti?i için de ölümler maalesef 200'ün alt?na inemiyor. Ayr?ca maske mesafe kurallar?na hala dikkat etmemiz gerekiyor. D??ar?da diyelim ki aç?k havada bile olsa, kalabal?k ortamdaysan?z ve mesafeyi de koruyam?yorsan?z, iki metreden daha yak?ns?n?z, oradaki insanlar a??l? m? de?il mi bilemedi?iniz için maske kullanmak zorundas?n?z. Ben böyle ortamlarda maskemi ç?karm?yorum. Yine toplu ta??mada insanlar a??l? m? de?il mi bilmiyorum ve çok kalabal?k, mesafeyi koruyam?yoruz, kesinlikle maske kullan?yorum. Salg?n?n ba?lang?c?nda okullar kapal? oldu?u için çocuklar?n bu kadar bula?t?r?c? olabilece?i bilinmiyordu. Çocuklar?n da ayn? oranlarda virüsü saçabilece?ini biliyoruz. A?? ya? grubundaki çocuklar?n a??lanmas? gerekiyor. A??l? ö?rencilerin ço?unlukta oldu?u s?n?flarda, benim de k?z?m var okula gidiyor, hiç s?k?nt? ya?amad?lar. Bir çocuk hasta oldu mesela, di?erlerine bula?mad? ve gayet güzel derslerine devam ettiler