TÜRK?YE'DE 5-14 YA? ARALI?INDAK? OKULLA?MA ORANI YÜZDE 99'A ULA?TI

Türkiye'nin e?itim sisteminde 20 y?lda att??? ad?mlar, OECD taraf?ndan kapsaml? bir raporla de?erlendirildi.
 
"Taking Stock of Education Reforms for Access and Quality in Türkiye" ba?l???yla yay?mlanan rapor, OECD'nin https://www.oecd-ilibrary.org/education/taking-stock-of-education-reforms-for-access-and-quality-in-turkiye_5ea7657e-en adresinde yay?mland?.
 
Rapordaki de?erlendirmeler, "e?itime kat?l?m", "e?itimde f?rsat e?itli?i", "e?itim sisteminin niteli?i ve performans?" ba?l?klar?nda topland?.
 
Türkiye'nin incelenen tüm alanlarda önemli ba?ar? gösterdi?i ve performans?n? büyük ölçüde art?rd???na dikkat çekilen raporun son bölümünde iyile?tirmenin sürdürülmesi için önerilere yer verildi.
 
E?itime kat?l?mda önemli art??
Raporun, Türkiye'de farkl? ya? düzeylerinde e?itime kat?l?m oranlar?n?n zamanla de?i?iminin incelendi?i ilk bölümüne göre Türkiye, 5-14 ya? aral???ndaki yüzde 99'luk okulla?ma oran?yla, yakla??k yüzde 98 olan OECD ortalamalar?n?n üzerinde seyretti, Türkiye'de 3-4 ya? aral???ndaki okulla?ma oranlar? ise OECD ortalamas?n?n alt?nda kald?.
 
Raporda, 2014'ten itibaren Türkiye'de 3-5 ya? aral???ndaki çocuklar?n okulla?ma oranlar?ndaki art??a vurgu yap?ld?. Bu oranlar?n art?r?lmas? için Milli E?itim Bakanl??? (MEB) taraf?ndan 2022'de ba?lat?lan Erken Çocukluk E?itimi Seferberli?i kapsam?nda olu?turulan 6 bin yeni anaokulu kapasitesinin katk?s?na dikkat çekildi.
 
Türkiye'nin son 10 y?lda 25-34 ya? aral???ndaki yeti?kinlerin e?itime kat?l?m?n? en fazla art?ran ülke oldu?una yer verilen raporda, bu art?? Türkiye'de ortaö?retim ve yüksekö?retim düzeyinde e?itime kat?l?m?n artmas?n?n sonuçlar? olarak de?erlendirildi.
 
Küresel krizlere kar?? yüksek direnç
Raporda, Türkiye'de e?itime kat?l?m?n 2008'deki küresel ekonomik krize ra?men 15-29 ya? aral???nda OECD ortalamas?ndan daha fazla artt???, Kovid-19 salg?n?ndan sonraysa salg?n öncesi döneme h?zla dönüldü?ü kaydedildi.
 
OECD'nin ortalama genç istihdam oranlar?n?n 2008 krizi sonras? dü?erken, Türkiye'deki oran?n 2010'da tekrar yükseli?e geçti?i, Kovid-19 döneminde de Türkiye'de görülen genç istihdam?ndaki dü?ü?ün OECD ortalamas?ndan daha az oldu?u vurguland?.
 
Raporda Türkiye'nin küresel kriz dönemlerinde e?itime kat?l?m ve istihdam oranlar?n? korumak için önemli bir irade gösterdi?i ifade edildi.
 
E?itime kat?l?m ve ba?ar? için sa?lanan destekler
Türkiye'nin e?itime kat?l?m? ve ö?rencilerin ba?ar?s?n? art?rmak için att??? ad?mlara da raporda yer verildi.
 
Erken Çocukluk E?itimi Seferberli?i, Mesleki E?itimde 1000 Okul Projesi, Destekleme ve Yeti?tirme Kurslar? (DYK) ve ?lkokullarda ?yile?tirme Program? (?YEP) çal??malar?yla, ö?rencilere sa?lanan finansal destekleri içeren ?artl? E?itim Yard?m? (?EY) ve dezavantajl? ö?rencilerin erken çocukluk e?itimine kat?l?m?n? desteklemek için 2022'de ba?lat?lan ekonomik destek program?n?n katk?lar? raporda s?raland?.
 
Ö?retmenlerin mesleki geli?iminin desteklenmesi
Raporda ö?rencilerin geli?imi için ö?retmen niteli?inin önemine dikkat çekilerek MEB'in yeniden düzenledi?i hizmet içi e?itim faaliyetlerine ve Ö?retmenlik Meslek Kanunu'na de?inildi. Ö?retmenlik Meslek Kanunu'nun ö?retmenlik mesle?ini bir kariyer yolu haline getirdi?i ve özlük haklar?nda önemli iyile?tirmeler yapt??? vurguland?.
 
Bu iki önemli ad?m?n da katk?s?yla ö?retmen ba??na ortalama e?itim saatinin k?sa sürede 39 saatten 250,1 saate ç?kt???, mesleki geli?im faaliyetlerine kat?lan ö?retmen oranlar?n?n büyük ölçüde artt??? ifade edildi.
 
Raporda, nicelikteki art???n, nitelikteki yans?mas?n?n da izlenmesi gerekti?ine dikkat çekildi.
 
Mesleki ortaö?retimde ya?anan dönü?üm
Mesleki e?itim, hayata geçirilen birçok proje ve hukuki düzenleme ile beraber raporda en fazla dikkat çekilen alanlardan oldu. Kovid-19 salg?n? sürecinde Türkiye'nin ihtiyaç duydu?u baz? üretimlere mesleki e?itimin katk?s?ndan örnekler verildi, artan üretim kapasitesine vurgu yap?ld?.
 
Son y?llardaki destekler ve Mesleki E?itim Kanunu'yla ç?rakl?k e?itimi kapasitesinin hem ortaö?retim ö?rencileri hem de yeti?kinler için artt??? ifade edildi.
 
Türkiye'nin farkl? yerlerinde ve meslek alanlar?nda aç?lan 55 AR-GE merkezinin mesleki e?itimde yenilikçi üretime sa?lad??? katk? vurguland?. Bu merkezlerin de katk?s?yla fikri mülkiyet ürünlerinin say?s?nda büyük bir art???n sa?land??? bilgisine yer verildi.
 
E?itim harcamalar?nda yükseli?
Raporda Türkiye, henüz OECD ortalamas?n?n alt?nda yer alsa da e?itim yat?r?mlar?n? son 10 y?lda en fazla art?ran ülkeler aras?nda gösterildi. Ayr?ca 2022'de tüm okullara ilk kez do?rudan bütçe gönderildi?i ve bunun 7 milyar liray? a?t??? ifade edildi.
 
E?itim yat?r?mlar?yla ö?retmen ba??na dü?en ö?renci say?s?nda da önemli dü?ü?ler oldu?u, tüm e?itim kademelerinde OECD ortalamas?na yakla??ld??? raporda belirtildi.
 
E?itim sisteminin performans?ndaki art??
Raporda Türkiye'nin PISA ara?t?rmas?nda y?llar içindeki performans? ayr?nt?l? ?ekilde ele al?nd?. Okuma becerisi, matematik ve fen okuryazarl?klar?nda henüz OECD ortalamas?na ula??lamamas?na ra?men Türkiye'nin performans art???na devam etti?i vurguland?.
 
Benzer performans art???n?n TIMSS uygulamas?nda hem dördüncü hem de sekizinci s?n?f düzeylerinde gerçekle?ti?i ifade edilen raporda özellikle 2018'deki son PISA uygulamas?nda Türkiye'nin en yüksek performans?na ula?t??? ve bu süreçte e?itime eri?imi art?rmay? da ba?ard???na dikkat çekildi.
 
OECD, performans art???n? olumlu de?erlendirirken Türkiye'de hala ö?renciler ve okullar aras?ndaki ba?ar? farklar?n?n görece yüksek oldu?una raporda yer verdi.
 
Geli?im alanlar? ve önerilen ad?mlar
OECD, de?erlendirmeleri sonras?nda Türkiye'deki e?itim dönü?ümünü ileri ta??mak için çe?itli önerilerde bulundu.
 
Bunlar aras?nda Türkiye'de e?itim kararlar?nda yerel payda?lara daha fazla rol verilmesi, okullarda görülen performansa göre s?n?f olu?turma uygulamas?n?n azalt?lmas?, 5 ya?ta art?r?lan okulla?man?n 3 ve 4 ya?lar?nda da benzer seviyeye çekilmesi, örgün ortaö?retimi tamamlama oranlar?n?n art?r?lmas?, dijital e?itim imkanlar?n?n zenginle?tirilmesi yer ald?.
 
E?itim reformlar?na ili?kin detayl? ilk analiz
Milli E?itim Bakan? Mahmut Özer, OECD raporuna ili?kin de?erlendirmesinde, raporun kalite ve eri?ilebilirlik ba?lam?nda Türkiye'deki e?itim reformlar?na ili?kin detayl? analizin yap?ld??? ilk olmas? aç?s?ndan önem ta??d???n? söyledi.
 
E?itimdeki f?rsat e?itli?ini art?rma kapsam?nda özellikle son 20 y?lda Türkiye'de devasa projelerin hayata geçirildi?ini ifade eden Özer, son y?llarda da okul öncesi e?itime eri?imi art?rmaya yönelik politika de?i?iklikleri yapt?klar?n? hat?rlatt?.
 
Özer, raporda Türkiye'de 5-14 ya? aral???ndaki okulla?ma oranlar?n?n OECD ortalamalar?n?n üzerine ç?kmas?na ili?kin de?erlendirmesinde, e?itim alan?nda uygulanan kapsay?c? ve eri?ilebilir politikalarla Türkiye'nin e?itimdeki ba?ar?s?n?n uluslararas? mecrada görünür hale geldi?ini kaydetti. Özer, "Kaliteyi ve kapsay?c?l??? dikkate alan politikalarla Türkiye'nin OECD ülkeleri aras?nda e?itimde öncü bir rol üstlenen bir ülke konumuna ç?kmas?n? hedefliyoruz." dedi.
 
Tek bir ö?rencinin dahi sistem d??? kalmamas? için çaba gösterildi
OECD'nin Türkiye'nin son 10 y?lda 25-34 ya? aral???ndaki yeti?kinlerin e?itime kat?l?m?n? en fazla art?ran ülke olmas?na ili?kin tespitini de?erlendiren Özer, bu art???n Türkiye'de lise ve yüksekö?retim düzeyinde e?itime kat?l?m? art?rman?n bir sonucu oldu?unu vurgulad?.
 
Okulla?ma oranlar?n? art?rma amac?yla kurulan erken uyar? ve takip sistemi ile e?itimde tek bir ö?rencinin bile sistem d??? kalmamas? için büyük çaba gösterdiklerine i?aret eden Özer, "Ortaö?retimde yüzde 95'ten yüzde 99'a ula?ma hedefimizin de ötesine geçtik. E?itimin tüm kademelerinde okulla?ma oranlar? yüzde 99'un üzerine ç?kar?ld?. Okulla?ma oranlar?m?z, okul öncesi 5 ya?ta yüzde 99,9, ilkokulda yüzde 99,5, ortaokul ve lisede yüzde 99,1'e ula?t?." bilgisini verdi.
 
Bakan Özer, son bir y?lda yeti?kin e?itimlerinin verildi?i kapsaml? bir dönü?üm gerçekle?tirdiklerini belirterek, bu alanda bir y?l gibi k?sa sürede 12 milyon 242 bin 46 vatanda?a eri?ildi?ini kaydetti. Halk E?itimi Merkezleri Bili?im A?? (HEMBA) ile dijital platform içeriklerinin sürekli zenginle?tirilece?ini ifade eden Özer, böylece bu platform ile dünya genelindeki Türkiye Cumhuriyeti vatanda?lar?na hizmet edilece?ini söyledi.
 
"Aile Okulu" projesinden bu y?l yakla??k 2,5 milyon ailenin yararlanmas?n? hedeflediklerini aktaran Özer, Köy Ya?am Merkezi Projesi ile de sadece çocuklar?n e?itim ald??? mekanizmadan ailelerin de sürekli e?itim ald??? bir yap?y? hayata geçirdiklerini belirtti.
 
Ö?rencilerin ve yeti?kinlerin e?itime eri?imlerini sa?lamak için yeni dijital platformlar? da hayata geçirdiklerini ifade eden Özer, bu imkanlar? da geli?tirerek çok daha farkl? politikalarla sadece okuldaki çocuklar? de?il, ebeveynlerini de destekleyerek çok daha e?itlikçi, çok daha kapsay?c? bir e?itim sistemini in?a etmek için çal??t?klar?n? sözlerine ekledi.